Algılanan dönüşümcü liderlik ile işe tutkunluk ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkilerin incelenmesi: X ve Y kuşakları arasında karşılaştırmalı bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİDEM GÜVEN

Danışman: Seçil Taştan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Küreselleşmenin etkisiyle, bütünleşen dünya ekonomisinde iş dünyası artık kurallarını yeniden inşa etmek zorunda kalmıştır. Daha esnek ve daha az hiyerarşiden oluşan örgüt yapısı oluşturmaları, değişen teknolojik, ekonomik, sosyolojik koşullara uyum sağlamaları, alınan yönetsel kararlarda bütüncül bakış açısı geliştirmeleri bir gereklilik haline gelmiştir. Yapay zeka teknolojisini kullanmaya başladığımız, yenilikçilik ve bilginin gücünü her alanda hissettiğimiz günümüz şartlarında işletmeler rekabet avantajı elde etmek için bu gücü en doğru şekilde kullanarak varlıklarını sürdürmelidirler. İşletmenin amaçlarına ulaşmasında kilit nokta insan kaynağının potansiyelini ortaya çıkaracak, onları belirlenen hedefler doğrultusunda gönüllü, coşkulu ve etkin bir şekilde ulaştıracak liderlerin varlığı olduğu bilinmektedir. İşine tutkun çalışanlar yüksek performansla örgüte yüksek fayda sağlayacak, işe bağlılıkları bu oranda artacak, işten ayrılma niyetleri ise azalacaktır. Aynı çalışma sahasını paylaşan ancak farklı kuşak öğrenimleriyle yetişmiş, dolayısıyla farklı motivasyon kaynaklarına sahip X ve Y kuşaklarının ise bir liderden beklentilerinin aynı olmayacağı düşünülmektedir. Bu ihtiyaçlara en iyi şekilde cevap veren liderlik stili ise dönüşümcü liderlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu varsayımlar ışığında bu araştırmada algılanan dönüşümcü liderliğin, işe tutkunluk ve işten ayrılma niyetiyle ilişkisi incelenmiş, X ve Y kuşaklarının bu kavramlara yönelik algısı karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma X ve Y kuşaklarını içeren 234 kişilik katılımcının yaptığı anket formu ile elde edilen veriler ışığında yapılmıştır. Elde edilen veriler sosyal bilimler için kullanılan istatistik programında analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışma toplam beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kavramların açıklanmasına yönelik teorik bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde kuramsal çerçevede kavramların birbirleriyle olan ilişkileri incelenirken, üçüncü bölümde araştırma yöntemine ait bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise araştırmanın bulguları ifade edilirken beşinci bölümde ortaya çıkan sonuçlar ve öneriler sunulmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda; dönüşümcü liderliğin çalışanların işe tutkunlukları ile pozitif bir ilişkiye sahip olduğu, dönüşümcü liderlik ile işten ayrılma niyeti arasında ise istatistiksel olarak negatif bir ilişki olduğu görülmüştür. Dönüşümcü liderliğin çalışanların işten ayrılma niyetleri üzerinde negatif bir ilişkisi olduğunu, işe tutkunluk ile işten ayrılma niyeti arasında istatistiksel olarak negatif doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür. X ve Y kuşaklarına göre dönüşümcü liderliğin işe tutkunluk ve işten ayrılma niyeti üzerindeki ilişkilerini belirlemek amacıyla regresyon analizleri yapılmıştır. Y kuşağı işe tutkunluk ile dönüşümcü liderlik arasında doğrusal bir ilişkinin olduğu, X kuşağı işe tutkunluk ile dönüşümcü liderlik arasında ise doğrusal bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir. Y kuşağı işten ayrılma niyeti ile dönüşümcü liderlik arasında doğrusal bir ilişkinin olduğu, X kuşağı işten ayrılma niyeti ile X kuşağı dönüşümcü liderlik arasında da doğrusal bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, önceki çalışmalar ve literatür ışığında tartışılmış ve uygulamaya yönelik katkıları ile birlikte değerlendirilmiştir.