Eğitsel oyunlarla uygulanan pedagojik sanat eleştirisi yönteminin özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin sanatsal gelişim düzeyine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU KAYA

Danışman: Vesile Aykaç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görsel Sanatlar Eğitimi bilişsel, duyuşsal ve psikomotor öğrenme alanlarına ait kazanımlarla öğrencinin gelişimini desteklemeyi hedeflemektedir. Bu kazanımlar, Özel Eğitim Meslek Okullarında eğitim gören özel gereksinimli öğrenciler için de geçerlidir. Özel Eğitim Meslek Okulu Görsel Sanatlar ders programında, yapılacak çalışmaların öğrencilerin bireysel gelişim basamaklarına uygun hazırlanması önerilmektedir. Görsel Sanatlar eğitiminde hedeflenen bireysel gelişim alanlarından birisi de sanatsal gelişimdir. Ancak araştırmalar uygulanan programda bu konuda öğretim planı ve etkinlik uygulamalarına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Pedagojik sanat eleştirisi yöntemi, sanat eleştirisi inceleme aşamaları ile araştırma, çözümleme, akıl yürütme ve problem çözme becerilerini geliştirmektedir. Bu incelemeler sonucunda elde edilen öğrenme davranışları yapılan çalışmalara aktarılarak sanatsal gelişim düzeyini arttırmaktadır. Bu da ancak yöntemi, öğrencilere uygun planlama ve uygun materyallerle sunmakla mümkün olabilir. Özel eğitim öğrencilerine yöntem, öğrenmede kalıcılığın en yüksek düzeyde sağlandığı birçok duyu organının kullanılmasını içeren, eğlenceli, dikkati uzun süre sağlayabilen, birebir katılımcı oldukları teknik ve materyaller ile uygulanmalıdır. Eğitsel oyunlar, hedeflenen kazanımlar doğrultusunda planlanma esnekliğine sahip olmaları, kendine has malzemelere ve kurallara sahip olmaları, öğrencinin öğrenme ortamına isteyerek ve zevk alarak katıldığı, bireysel veya grup halinde gerçekleştirilebilen, bireysel başarı, rekabet veya işbirliği içeren etkinlikler olması açısından bu amaçla kullanılabilecek en iyi yöntemlerdendir. Bu noktadan hareketle bu araştırmada; eğitsel oyunlarla uygulanan pedagojik sanat eleştirisi yönteminin özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin sanatsal gelişim düzeyine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, İstanbul Eram Fatih Özel Eğitim Meslek Okulu 11. Sınıf öğrencilerinden, 2'si pilot uygulama grubunda, 3'ü yöntem uygulama grubunda olmak üzere 5 özel gereksinimli öğrenciyle, Tek denekli araştırmalardan denekler arası çoklu yoklama modeliyle, araştırma modeline uygun hazırlanmış oturum planlarıyla 16 haftada gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde veriler bireysel tanıma formu (yarı yapılandırılmış), kavram bilgisi ve beceri düzeyi bilgi formu (yarı yapılandırılmış), pedagojik sanat eleştirisi çalışma yaprağı, öğrenci resim değerlendirme formu aracılığı ile toplanmış ve elde edilen veriler alt amaçlar doğrultusunda grafiksel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre Eğitsel Oyunlarla Uygulanan Pedagojik Sanat Eleştirisi Yöntemi, araştırmaya katılan yöntem uygulama grubu öğrencilerinin sanatsal gelişim düzeyinde; figür betimlemesi, obje betimlemesi, renk uygulama ve kompozisyon oluşturma açısından anlamlı düzeyde fark yaratarak sanatsal gelişim düzeylerinin yükselmesine ve resim uygulamalarında kalıcı öğrenmenin anlamlı bir düzeyde gerçekleşmesine neden olmuştur. Anahtar kelimeler: Görsel Sanatlar eğitimi, Özel Eğitim, Sanatsal gelişim, Pedagojik sanat eleştirisi yöntemi, Eğitsel oyunlar