COVID-19 PANDEMİSİ'NİN BIST ARACI KURUMLAR ENDEKSİ, USD/TRY VE EUR/TRY PARİTELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM SEVİNMİŞ ÇAYLAK

Danışman: Sibel Yılmaz Türkmen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İlk olarak Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan Covid-19 koronavirüs salgını, tüm dünyayı hızlıca etkisi altına almıştır. Virüs araştırması, tedavi yöntemi, aşı çalışmaları gibi konularda hızla çalışmalar yapılsa da Covid-19 koronavirüs salgını hız kesmeden yayılmaya ve can kayıplarına neden olmaya devam etmiştir. Covid-19 koronavirüs salgını tüm dünyada yüksek oranda can kaybı yaşanmasının yanı sıra üretimin durması, tedarik zinciri sorunları, ekonomik faaliyetlerin zayıflaması gibi birçok soruna da yol açmıştır. Bu yaşananlar, küresel bir ekonomik krizi beraberinde getirmiştir. Bu çalışma, Covid-19 pandemisinin BIST Aracı Kurumlar Endeksi, USD/TRY ve EUR/TRY paritelerine etkisini araştırmak için yapılmıştır. Covid-19 pandemisi, ülkelerin finansal piyasalarında oluşturduğu etki kadar para birimlerini de olumlu-olumsuz etkisi altına almıştır. Ayrıca pandemi başlangıcından beri Borsa İstanbul'da artan yatırımcı sayısı da dikkate alınarak Borsa İstanbul Aracı Kurumlar Endeksi de araştırmaya dahil edilmelidir. Bu çalışmada Türkiye baz alınıp küresel para birimleri olan USD ve EUR karşısındaki durumu ve BIST Aracı Kurumlar Endeksi incelenmiştir. Konuyla ilgili yapılmış olan diğer çalışmalarda Türkiye özelinde BIST Aracı Kurumlar Endeksi, USD ve EUR açısından daraltılmış bir araştırma yapılmamıştır. Çalışmada kullanılan veriler, Türkiye'de ilk vakanın ortaya çıkışı olan 11 Mart 2020 tarihinin 5 ay öncesi ve 5 ay sonrası olarak alınmıştır. Türkiye'deki günlük vaka sayıları "European Centre for Disease Prevention and Control" sitesinden elde edilmiştir. USD/TRY, EUR/TRY paritelerinin günlük kapanış fiyatları verilerine investing.com üzerinden ulaşılırken; BIST Aracı Kurumlar Endeksi verilerine Matriks programı üzerinden ulaşılmıştır. Bu veriler toplanarak SPSS paket programı kullanılarak hipotezler test edilmiştir. Araştırma yapılırken Kolmogorov-Smirnov normallik analizi, ANOVA, lineer regresyon analizi ve Pearson korelasyon katsayısı analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre Türkiye'deki koronavirüs (Covid-19) vaka sayısının, BIST Aracı Kurumlar Endeksi, USD/TRY ve EUR/TRY üzerinde anlamlı bir etkisi olup olmadığı yorumlanacaktır. Anahtar Kelimeler: Covid-19, Koronavirüs, Pandemi, BIST, Endeks, Aracı Kurumlar, Parite, Döviz Kuru.