15-19. yüzyıllar arasında Osmanlı'da ve İngiltere'de akıl hastalarına tedavi sunan iki hastanenin karşılaştırılması: Edirne Sultan II. Bayezid Darüşşifası ve Londra Bethlem Hastanesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL KURTÇA
Danışman: Ali Ulvi Mehmedoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Psikoloji, 19. yüzyılın sonlarında insanın duygu, düşünce ve davranışlarını deney ve gözleme dayalı bir şekilde inceleyen modern bir bilim dalı olarak kurulmuşsa da insan ruhuna dair sorgulamalar tarihin her döneminde karşılık bulmuştur. İnsan ruhu hakkındaki söylem psikoloji biliminin konusu olmadan önce ruha dair tanımlamalar, ruhsal hastalıklara karşı tutum ve uygulamalar farklı inançlara, kültürlere, zaman ve mekâna göre çeşitlilik göstermiştir. Bu sebeple 19. yüzyıl öncesinde ruh sağlığı alanında yapılan çalışmalar incelenirken birçok farklı etmenin göz önüne alınması gerekmektedir. Aynı dönemlerde var olan farklı kültürlerin uygulamalarının karşılaştırılması, insan ruhunun nasıl tanımlandığına ve ruh hastalıklarının nasıl tedavi edildiğine dair faklı bakış açılarını göstermesi bakımından önemlidir. Bu sebeple din psikolojisi alanında hazırlanmış olan bu tez çalışmasında, yaklaşık olarak aynı tarihlerde akıl hastalarının tedavi edildiği Osmanlı Devleti'ndeki Edirne Sultan II. Bayezid Darüşşifası ile İngiltere'deki Bethlem Hastanesinin 15.-19. yüzyıllar arasındaki işleyiş ve uygulamaları, dönemin dini inanç ve öğretilerinin akıl hastalıklarının tanımına ve tedavisine etkisi göz önüne alınarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Böylece birisi Müslüman medeniyetinde diğeri ise bugünkü Batı medeniyetinin temelini oluşturan Avrupa medeniyetinde yer alan bu iki kurum üzerinden psikolojik hastalıkların farklı inançlar ve kültür etkisinde nasıl yorumlandığına ve tedavi edildiğine dair karşılaştırmalı bir perspektif ortaya konulmuştur. Bu anlamda çalışma psikoloji, tarih, psikiyatri, tıp tarihi, dini inançlar gibi farklı alanlarla ilişkili olarak multidisipliner bir araştırma örneği sunmuştur.