Munro basınç yarası risk tanılama ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA CAZ

Danışman: Bilgi Gülseven Karabacak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada ameliyat olan hastalarda basınç yarası gelişme riskini değerlendirmek için geliştirilen Munro Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma metodolojik bir çalışmadır. Örnekleme bir eğitim ve araştırma hastanesi ameliyathanesinde Ocak 2020- Aralık 2021 tarihlerinde ameliyat olan 219 hasta alınmıştır. Veriler Tanılama Formu, Munro Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeği- Perioperatif Erişkin Hastalar ve Braden Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeği ile toplanmıştır. Ameliyattan önce, ameliyat sırasında, ameliyatın bitiminde risk tanılaması yapılmış, ameliyattan sonra 24. saatte ve 48. saatte basınç yaralanması oluşumu değerlendirilmiştir. Munro Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeği'nin Türkçe formunun oluşturulmasında çeviri-geri çeviri tekniği kullanılmıştır. Kapsam geçerliği uzman görüşleri ile, yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile, güvenirlik değerlendiriciler arası uyum, paralel ölçek uyumu, iç tutarlılık katsayısı ile değerlendirilmiş ve skor hesaplamaları yapılmıştır. Bulgular: Uzman görüşleri sonrası kapsam geçerlik indeksinin 0,986 olduğu bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizine göre ölçeğin kabul edilebilir bir uyuma sahip olduğu, yakınsak ve ayırt edici geçerliğini sağladığı bulunmuştur. Birbirinden bağımsız iki gözlemcinin Sınıf içi korelasyon katsayısının 0,782 ile 1 arasında değiştiği ve ölçeğin geneli için 0,961 olduğu bulunmuştur. İç tutarlılık için hesaplanan Cronbach alfa değeri 0,748'tir. Braden Ölçeği ile korelasyon katsayısı r=-0,549 olarak saptanmıştır (p<0,01). Basınç yaralanması gelişen hastaların (X̄=28,55±3,10) gelişmeyen hastalara (X̄=23,30±3,86) göre Munro Ölçeği toplam puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç: Munro Ölçeği'nin Türkçe uyarlamasının ameliyat olan hastalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Basınç yaralanması, risk tanılama, güvenirlik ve geçerlik, hemşirelik.