Uluslararası Hukukta Erga Omnes Kavramının Doğumu ve Gelişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASUDE ELİF KAYA
Danışman: Hakkı Hakan Erkiner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada uluslararası hukuktaki erga omnes yükümlülükler kavramının belirlenmesi ve hukuki sonuçlarına ilişkin hususlar üç kısımda incelenmiştir. Birinci bölümde erga omnes yükümlülüklere ilişkin kavramsal bir çerçeve çizilmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde erga omnes yükümlülükler doğuran normların uluslararası hukukun kaynakları arasındaki yeri ve kaynaklar hiyerarşisine etkisi değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise erga omnes yükümlülüklerin hukuki etkileri, jus cogens nitelikli normlarla birlikte uluslararası sorumluluk hukuku bağlamında değerlendirilmiştir. Erga omnes yükümlülükler, günümüz uluslararası hukuku açısından önemli bir aşamayı temsil etmektedir. Klasik uluslararası hukukun temel kavramlarının sorgulanması ile ortaya çıkan kavramlar arasında değerlendiren erga omnes, bir taraftan uluslararası hukukun emredici normlarının hukuki etki doğurması açısından zorunlu bir ihtiyaca cevap verirken diğer taraftan jus cogens kavramı ile uluslararası sorumluluk hukukun dönüşümünün temelini oluşturmuştur. Erga omnes yükümlülükler, iki taraflı sorumluluğa yol açan yükümlülüklerden farklı olarak bir bütün olarak uluslararası topluluğa yönelik yükümlülüklerdir. Bu yükümlülüklerin koruduğu değerler tüm uluslararası toplumun menfaatini oluşturan değerlerdir. Erga omnes yükümlülükler, aynı zamanda uluslararası hukukun emredici bir normunun ihlali nedeniyle ortaya çıkan yükümlülüklerdir. Bu kavram ile uluslararası hukukun emredici bir normunun ihlalinden doğrudan zarar görmeyen devletlerin ihlalde bulunan devletin sorumluluğuna başvurması mümkün hale gelmiştir. Zira, jus cogens nitelikli normların koruduğu değerler o kadar önemlidir ki bu değerlerin korunmasında uluslararası toplumu oluşturan tüm devletlerin menfaati bulunmaktadır.