Postmodernizmin dini vasayımlarının 1990 sonrası postmodern Türk romanındaki yansımaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA KIRAN

Danışman: Fatma Odabaşı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezimizin birinci bölümünde, postmodern teorinin her alanda söyleyecek sözü olması itibariyle, konumuzun sınırları içinde kalarak, postmodernizm nedir? Kuramcıları kimlerdir? Siyaset, ekonomi, sanat, toplum, birey hakkındaki kuramları nedir? gibi sorulara kısaca cevap vermeye çalışıldı. Konumuzun doğrudan postmodern teori olmaması dolayısıyla, konuyu dağıtmamak amacıyla genel bir çerçeve çizmeye çalışıldı fakat bu bile, tezimizin ağırlıklı bir bölümünü oluşturdu.İkinci bölümde postmodernizmin dini varsayımları ve bu varsayımların toplumsal hayattaki yansımaları üzerinde duruldu. Küreselleşme, çoğulculuk gibi olgular etrafında şekillenen ve birbiri içine girmiş, girift bir hal almış olan din tartışmaları sosyolojik bir perspektiften ve konunun sınırları dışına çıkmadan özetlenmeye çalışıldı. Belirtildiği üzere, bu noktada tüm kavramlar çok iç içe olduğundan ve bir teki anlaşılmadan diğerlerinin anlaşılması mümkün olmadığından ve fakat tezimizin konusunu da aslen oluşturmadığından, postmodernizmin doğrudan din adına ileri sürdükleri maddelenmeye çalışıldı.Yapılmaya çalışılan elbette ki bir edebiyat sosyolojisi değildir. Burada edebiyat sosyolojisi ve edebi eserlerden yararlanarak bir din sosyolojisi tezi hazırlanmaya çalışıldı. Bundan dolayı tezimizin üçüncü bölümünde yine konumuzla ilişkisi sınırları içinde kalacak şekilde postmodern edebiyata dair özet bilgiler verildi. Postmodern edebiyata dair çok belli başlı kavramlara ve postmodern edebiyatın ayırt edici özelliklerine kısaca değinildi.Son bölüm tezimizin asıl konusu olan roman tahlillerinin yer aldığı kısımdır. Burada postmodernizm din ilişkisi kapsamında belirlenen meselelerin, romanlardan alınan örnekler vasıtasıyla irdelenmesine gidilerek bir takım toplumsal analizlere varılmaya çalışıldı. Her birini birer alt başlık altında verdiğimiz postmodernizmin din alanındaki iddiaları, incelenen romanlardan seçilen örneklerle eşleştirilerek, bu iddiaların romanlarda karşılık bulduğu gösterildi. . Bu çıkarımlar neticesinde, birkaç on yıl öncesinde din adına sorgulanamaz, kabullenilemez bazı olguların, postmodernitenin ileri sürdüğü şekillerde değiştiği, dönüştüğü tezlerinin romanlar tarafından da desteklendiği neticesine varıldı. Edebiyat eserlerinin toplumsal algıyı yansıtması ve toplumsal kabullere zemin hazırlayıcı olması düşünüldüğünde, postmodernizmin din adına olumlu ve olumsuz olmak üzere yapmış olduğu etkilerin toplumda da yerini bulduğu kanaati tezimizi oluşturdu.