Mesleklerin ana kelimelerinin Türkçenin söz varlığına katkısı bakımından ele alınması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN KADİR TOPÇU
Danışman: Mustafa Sinan Kaçalin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diller, kelimelerden oluşur. Gündelik hayatta kullanılan kelimelerin haricinde meslek hayatında kullanılan kelimeler de bulunmaktadır. Terim olarak ifade edilen bu kelimelerle üniversiteye veya meslek hayatına başlayan herkes karşılaşmaktadır. Bu terimlerin anlaşılmaması, hususiyetle üniversite döneminde daha büyük problemlere dönüşebilmektedir. Bu durum ana dili Türkçe olanların haricinde Türkçeyi sonradan öğrenen öğrenciler için de geçerlidir. Türkçeyi sonradan öğrenen bir öğrenci, hazırlık sınıflarında gündelik konuşma ve akademik anlamda belirli bir seviyeye gelebilse de mesleki terimlerle karşılaştığında problemler yaşayabilmektedir. Bu sebeple öğrenciler için açık, anlaşılır tanımlar oluşturulmağa çalışılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın problemini "Mesleklerin ana kelimeleri, yabancılara Türkçe öğretimine ve Türkçenin söz varlığına nasıl katkı sağlar?" sorusu oluşturmaktadır. Öncelikle yarı yapılandırılmış bir yöntemle meslekler seçilmiştir. Meslek seçimlerini ardından görüşülecek şahıslar belirlenerek her bir meslek için bir-beş kişiyle görüşülmüştür. Tanımların oluşturulmasında görüşme yöntemi tercih edilmiştir. Görüşmeler esnek model çerçevesinde ilerletilerek görüşme yapılan şahsın durumuna göre şekillendirilmiştir. Çalışmada öğrencilerin görüşleri de alındıktan sonra belirlenen 30 meslek doğrultusunda akademisyen veya alanda çalışan toplam 87 kişiyle yüz yüze görüşme yapılmıştır. Bu kitledeki hedef, öğrencilerin üniversite eğitimleri veya meslek hayatlarında karşılaşacakları şahıslardan duyacakları terimleri onlara ulaştırmaktır. Yapılan görüşmeler neticesinde 1517 terime ulaşılmıştır. Bu terimlerin 123 tanesi, tekrarlar eklendiğinde 297 tanesi meslekler arası ortak kelimelerdir. Elde edilen bu tanımlar ve gelecekte bu yöntemle hazırlanacak sözlükler alana katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Meslekî terimler, yabancılara Türkçe öğretimi, sözlük, tanım.