Farklı metafor kullanımlarının hipermetin öğrenimine etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECE MERDİVAN

Danışman: Nesrin Özdener Dönmez

Özet:

FARKLI METAFOR KULLANIMLARININ HİPERMETİN ÖGRENİMİNE ETKİLERİ Hipermetin olusturmanın egitim aracı olarak kullanılması durumunda ögrenmeye olan etkilerine dair farklı görüsler belirten pek çok çalısma vardır. Bu baglamda, hipermetin ögretiminde metafor kullanımı ve hipermetin olusturmanın egitim aracı olarak kullanılması durumunda ögrenmeye etkilerinin arastırılması, konuya ısık tutması açısından yararlıdır. Bu çalısmada, hipermetin ögretiminde kullanılan metaforların; olusturulan hipermetin özelliklerine, olusturulma sürelerine ve hipermetin olusturmanın egitimde araç olarak kullanımı durumunda, bilgi kazanımına etkisi belirlenmeye çalısılmıstır. Deneme modelinin kullanıldıgı çalısmada; nitel ve nicel arastırma tekniklerinden yararlanılmıs ve dört çalısma grubu olusturulmustur. Hipermetin ögretimi sonrası, kullanılan farklı metaforların (kitap, içindekiler bölümüne vurgu yapılan kitap, ansiklopedi, sehir), olusturulan hipermetin özelliklerine ve olusturulma sürelerine etkisini belirlemek amacıyla uygulama sınavı; hipermetin olusturmanın egitimde bir araç olarak kullanımı durumunda, bilgi kazanımına etkisini belirlemek amacıyla basarı testi (içerik, iliski ve transfer bilgisi) kullanılmıstır. Ekran kayıt yazılımı kullanılarak kaydedilen uygulama sınavı ile ögrencilerin, hipermetin yapısı, anlamlı ve anlamsız baglantı yüzdesi ve olusturma süresince yasanan duraksama süresi verileri elde edilmis ve sınavın degerlendirilmesinde çözümleme formu kullanılmıstır. Arastırma sonuçları; hipermetin ögretiminde metafor kullanımının ve kullanım biçiminin önemini vurgular niteliktedir. Elde edilen bir diger sonuca göre, hipermetin ögretiminde metafor kullanımı sonucu ögrenciler tarafından algılanan hipermetin yapısının, ögrencilerin hipermetin olusturma sürelerini etkiledigi, bilgi kazanımlarını ise etkilemedigi tespit edilmistir. Bilgi kazanımı ile baglantı yüzdeleri arasındaki korelasyon incelendiginde ise, anlamlı baglantı yüzdesi ile bilgi kazanımı arasında pozitif ve anlamlı, anlamsız baglantı yüzdesi ile bilgi kazanımı arasında negatif ve anlamlı bir iliski tespit edilmistir. Anahtar Sözcükler: Metafor, hipermetin, ögrenme/ögretme stratejileri, egitimde medya, bilgi kazanımı ABSTRACT EFFECTS OF DIFFERENT METAPHOR USAGE ON HYPERTEXT LEARNING There are many studies which opine different opinions on the effects of hypertext usage as an education tool on learning. It is useful to research the effects of metaphor usage in hypertext education and the usage of hypertext as an education tool on learning as this will shed a light on the subject. In this study, the effects of metaphors used in hypertext teaching on characteristics of hypertext which is formed, its construction durations and the effects of hypertext formation when it is used as a tool in teaching have tried to be determined. In this study in which experimental model was used; qualitative and quantitative research techniques have been made use of. Four different study groups have been arranged. After hypertext teaching, in order to identify the effects of different metaphors which are used on the characteristics of the hypertext which is used and its construction durations, application exam has been conducted and to identify the effects of hypertext formation on the knowledge acquisition when it is used as an education tool, achievement test has been conducted. With the application exam, the data regarding the hypertext structures formed by students, meaningful and meaningless link percentage and the pauses during the construction process has been obtained and the analysis form has been used for the assessment of the exam. Survey results emphasize the importance of metaphor usage and its manner of usage. According to another result, it has been found out that the hypertext structure perceived by the students as a result of the metaphor usage in the hypertext teaching, effects the hypertext construction duration of the students but it does not have effect on the knowledge acquisition. When the correlation between the knowledge acquisition and link percentages examined, significant and positive correlation between meaningful link percentage and knowledge acquisition; negative and significant correlation between meaningless link percentage and knowledge acquisition has been found out. Key Words: Metaphor, hypertext, teaching/learning strategies, media in education, knowledge acquisition