Birgi Ulu Camii mimari tezyinat analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLAY CENGİZ
Danışman: Aziz Doğanay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anadolu Selçuklu otoritesinin zayıflaması ile Anadolu'daki beylikler bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Anadolu'da siyasi karmaşanın hüküm sürdüğü bu dönemde sanatta ve özellikle mimaride çeşitlilik ve deneysellik ortaya çıkmıştır. Birgi Ulu Camii, beylikler devrinde kurulan Aydınoğulları'nın ilk merkezi olan Birgi'de 1312'de Aydınoğlu Mehmed Bey tarafından inşa ettirilmiştir. Dış cephedeki gösterişten uzak olan görüntüsüyle Selçuklu mimarisinden ayrılan yapı, mimarisi ve tezyinatının genel özellikleriyle Selçuklu sanatının Beylikler devrindeki başarılı bir uzantısı olmuştur. Caminin iç mekanında yer alan mozaik çini süslemeler Selçuklu'daki örnekler ile benzerlik göstermektedir. Yapının özellikle ahşap işçiliği, uygulanan teknikler ve desenler açısından oldukça dikkati çekmektedir. Ahşap süslemelerde bulunan rûmi ve geometrik bezemelerin çeşitliliği yapının en çok göze çarpan özelliğidir. Tezyinatta yer alan kompozisyonların ahengi oldukça başarılı bir şekilde oluşturulmuştur. Bu çalışmada Birgi Ulu Camii'nin tezyinatı meydana getirilirken uygulanan teknikler açıklanmış, tezyinatta yer alan motifler detaylı olarak incelenmiş ve kompozisyon çözümlemeleri yapılmıştır. Kompozisyon çözümlemeleri bilgisayar programı ile oluşturulmuş ve çalışmamızda anlatılanları görsel olarak desteklemek için fotoğraflara yer verilmiştir. Bu şekilde oluşturulan bir çalışmayla Selçuklu ile Osmanlı sanatı arasında bir köprü durumunda olan ve bugüne kadar ihmal edilmiş olan Beylikler devrinin tezyinatının anlaşılmasına katkıda bulunulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Birgi, Tezyinat, Beylikler Devri Sanatı, Aydınoğulları, Ahşap Sanatı