Diyarbakır-Silvan ilçesi çevresinde doğal yetişen ve gıda olarak tüketilen bazı tıbbi bitki türlerinin antioksidan aktivitelerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA DENİZ DALĞIN
Danışman: LEYLA BİTİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Diyarbakır/Silvan ilçesi çevresinde halkın geleneksel olarak gıda amaçlı yararlandığı ve aynı zamanda tıbbi değeri de olan 11 farklı bitki türünden elde edilen etanol ekstrelerinin antioksidan aktivitelerinin, toplam fenolik ve flavonoit bileşik miktarlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bitki materyalleri, araştırma konusu olan bölgeden tüketildikleri dönemde toplanarak maserasyon yöntemi ile etanol ekstreleri elde edilmiştir. Elde edilen etanol ekstrelerinin antioksidan aktiviteleri DPPH ve ABTS radikalini giderme, metal şelatlama kapasitesi, indirgeyici güç metotları ile; toplam fenolik ve flavonoit bileşiklerinin miktar tayinleri ise sırasıyla Folin Ciocalteu ve Alüminyum klorür (AlCl3) metotları ile araştırılmıştır. Bulgular: Antioksidan aktivite deneylerinde tüm ekstreler içerisinde en yüksek antioksidan aktiviteyi Mentha longifolia subsp. thyphoides var. thyphoides ekstresi (İK50: DPPH: 68,03 ve ABTS: 84,45 µg/ml, demir indirgeyici güç: 253,90 mg TE/g ekstre) göstermiştir. Total fenol ve total flavonoit bileşik içeriği ise sırasıyla g ekstrede 143,80 mg gallik asite ve g ekstrede 83,20 mg kersetine eşdeğer olarak yine Mentha longifolia subsp. thyphoides var. thyphoides ekstresinde en yüksek olarak bulunmuştur. Aynı zamanda, bu ekstrenin antioksidan aktivitesi ile toplam fenolik içeriği arasında pozitif bir korelasyon olduğu görülmüştür.. Sonuçlar: Bu çalışmada Diyarbakır/Silvan yöresinde gıda olarak tüketilen bazı tıbbi bitkilerin antioksidan aktiviteleri ilk kez araştırılmıştır. Özellikle Mentha longifolia subsp. thyphoides var. thyphoides ekstresinin gösterdiği yüksek antioksidan aktivite sebebiyle gıda, kozmetik ve ilaç sanayinde doğal antioksidan kaynağı olarak kullanılabilme potansiyeline sahip olduğu görülmüştür. Ancak ekstre üzerinde sitotoksik araştırmalar yapılması gerekmektedir. Ayrıca yüksek antioksidan aktivite gösteren Mentha longifolia subsp. thyphoides var. thyphoides ekstresinin aktiviteden sorumlu bileşiklerinin ortaya çıkarılması üzerine bir çalışma yürütülebilir. Anahtar sözcükler: Yenilebilir yabani bitkiler, antioksidan aktvite, toplam fenolik bileşik, toplam flavonoit bileşik