Research Information System
8. Uluslararası Trakya Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Edirne, Turkey, 20 - 21 December 2025, pp.926-946, (Full Text)
Historical ruptures in communication technologies transform journalism not only in terms of production practices but also in relation to the ontological and epistemological foundations through which it engages with truth. This study examines the evolution of “witnessing,” a key source of journalism’s legitimacy, from physical presence in traditional media to data-driven indirect witnessing, through immersive technology-centered notions of “distant witnessing” and “immersive witnessing,” and ultimately to participatory virtual experience in the era of Metamedia. The theoretical framework is grounded in John Durham Peters’ witnessing theory, through which journalism’s technology-mediated practices are interpreted in relation to the shifting forms of “seeing,” “saying,” and mediation. In this study, an integrative literature review method was adopted, examining sources selected through typical case sampling across the stages of historical differentiation, critical synthesis, and conceptual construction.Through this approach, the existing literature is synthesized not as a quantitative inventory but within a new and holistic framework that provides a conceptual ground for “Metamedia.” The analysis discusses how digitalization and algorithms detach journalists from the field and turn the “desk” into a new site of inquiry. In this context, it is emphasized that the journalist’s role shifts from observation to verification, yet this shift produces a spatial rupture. The central argument is that this spatial rupture is first reconfigured through immersive technologies and subsequently through the new phase termed “Metamedia”; however, the emerging practice of “virtual witnessing” may open new ethical crises by substituting the simulation of reality for its representation. Ultimately, the study suggests that the future of journalism will be shaped not by technological determinism but by a new balance to be negotiated between the sense of presence in virtual environments and the responsibility to truth.
İletişim teknolojilerindeki tarihsel kırılmalar, gazetecilik mesleğini yalnızca üretim pratikleri açısından değil, hakikatle kurduğu ontolojik ve epistemolojik ilişki bağlamında da köklü bir dönüşüme uğratmaktadır. Bu çalışma, gazeteciliğin meşruiyet zemini olan tanıklık kavramının yeni teknolojilerle birlikte geleneksel fiziki mevcudiyetten kopuşuna odaklanmaktadır. Bu kapsamda veri odaklı dolaylı tanıklık, immersive teknoloji merkezli uzaktan tanıklık, immersive tanıklık kavramları ve nihayetinde Metamedya çağındaki katılımcı sanal deneyimime evrilen süreç analiz edilmiştir. Kuramsal çerçeve, Peters’in (2001) Tanıklık Kuramı yaklaşımı temelinde yapılandırılmıştır. Tanıklığın görme, söyleme ve aracılık biçimleri üzerinden teknolojiyle yeniden düzenlenen gazetecilik pratikleri yorumlanmıştır. Çalışmada, tipik durum örnekleme stratejisiyle belirlenen kaynakları tarihsel ayrıştırma, eleştirel sentez ve kavramsal inşa aşamalarıyla inceleyen bütünleştirici literatür incelemesi yöntemi benimsenmiştir. Bu yöntem aracılığıyla mevcut literatür, nicel bir dökümden ziyade “Metamedya” kavramsallaştırmasına zemin hazırlayan yeni ve bütüncül bir çerçeve içinde sentezlenmiştir. Analiz sürecinde, dijitalleşme ve algoritmaların gazeteciyi sahadan kopararak masa başını yeni bir araştırma sahasına dönüştürdüğü bulgusu tartışılmıştır. Bu bağlamda gazetecinin rolünün gözlemcilikten doğrulayıcılığa evrildiği, ancak bu durumun mekânsal bir kopuşa neden olduğu vurgulanmıştır. Çalışmanın temel tezi, bu mekânsal kopuşun önce sürükleyici (immersive) teknolojilerle, ardından “Metamedya” adı verilen yeni evrede nasıl bir dönüşüm geçirdiği, ancak bu yeni “sanal tanıklık” pratiğinin, gerçeğin temsili yerine simülasyonunu ikame ederek yeni etik krizlere kapı araladığı yönündedir. Sonuç olarak çalışma, gazeteciliğin geleceğinin teknolojik bir belirlenimcilikle değil, sanal ortamda “var olma” (presence) hissi ile “hakikat sorumluluğu” arasında kurulacak yeni bir dengeyle şekilleneceğini öngörmektedir.