5. Ulusal Yapı Fiziği ve Çevre Kontrolü Kongresi, İstanbul, Türkiye, 7 - 08 Mayıs 2026, (Yayınlanmadı)
Işık, yalnızca
görsel algıyı şekillendiren bir fiziksel uyaran değil; aynı zamanda insanın
biyolojik ritimlerini, psikofizyolojik süreçlerini ve duygu durumunu etkileyen
bütüncül bir çevresel faktördür. Literatürde son yıllarda yapılan çalışmalar,
aydınlatmanın sirkadiyen ritimlerin düzenlenmesi, hormon salınımı,
uyku–uyanıklık döngüsü, dikkat ve bilişsel performans üzerindeki belirleyici
rolünü ortaya koymaktadır. Bu bulgular, ışığın görsel olmayan etkilerinin
sağlık, öğrenme ve iyi olma hali açısından kritik bir bileşen olduğunu ortaya
koymaktadır. Bu çalışma, öğrenme ortamlarında ışığın görsel olmayan etkilerine
ilişkin mevcut bilimsel literatürü sistematik bir çerçevede incelemeyi
amaçlamaktadır. Bu kapsamda, söz konusu etkilerin nörofizyolojik temelleri,
ölçüm metrikleri ve değerlendirme yöntemleri gözden geçirilmekte; sınıflara yönelik
araştırmalarda elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
Çalışmada, aydınlatmanın zihinsel uyanıklık, odaklanma, duygu durumu ve öğrenme
motivasyonu üzerindeki etkilerine ilişkin bulguları bütüncül bir şekilde analiz
etmeyi ve bu doğrultudaki eğilimleri ortaya koymayı hedeflemektedir. Bulgular,
uygun şekilde tasarlanmış aydınlatma koşullarının öğrenci sağlığı, öğrenme
performansı ve genel iyi olma hali üzerinde belirleyici bir etkisi olduğunu
desteklemektedir.
Light is not merely a physical stimulus that shapes visual perception; it is also a holistic environmental factor that influences human biological rhythms, psychophysiological processes, and emotional states. Recent studies in the literature have demonstrated the decisive role of lighting in the regulation of circadian rhythms, hormone secretion, sleep–wake cycles, attention, and cognitive performance. These findings highlight the non-visual effects of light as a critical component of health, learning, and overall well-being. This study aims to systematically review the existing scientific literature on the non-visual effects of light in educational buildings. Within this framework, the neurophysiological foundations, measurement metrics and evaluation methods developed to assess them, are examined. Research findings related to educational environments are comparatively analyzed. The study seeks to provide a comprehensive synthesis of evidence regarding the effects of mental alertness, concentration, mood, and learning motivation in educational spaces, and to identify emerging trends in this research field. The findings support the view that appropriately designed lighting conditions have a decisive impact on student health, learning performance, and overall well-being.