Sınıf Öğretmenlerinin ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının Sordukları Okuduğunu Anlama Sorularının İncelenmesi


Okur S., Esen Z., Kılınç T., Filikci Y. A., Çoban Sural Ü.

Ana Dili Eğitimi Dergisi, cilt.13, sa.4, ss.803-828, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 13 Sayı: 4
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.16916/aded.1673005
  • Dergi Adı: Ana Dili Eğitimi Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Education Source Ultimate (EBSCO), EBSCO Education Source, ERIHPlus, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography
  • Sayfa Sayıları: ss.803-828
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Araştırmanın amacı, sınıf öğretmenleri ile sınıf öğretmeni adaylarının metne ilişkin okuduğunu anlama soruları ve soru sormaya dair bilgi ve görüşlerini ve farklı metin türlerine göre sordukları soruları karşılaştırmalı olarak incelemek ve değerlendirmektir. Araştırmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 59 sınıf öğretmeni ve 41 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Katılımcılar maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme yöntemleri ile belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formudur. Araştırmanın verileri betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Öğretmenler ve öğretmen adaylarının sordukları soruların analizinde Barrett Taksonomisi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler ve öğretmen adayları, ders kitabında bulunan soruların yanı sıra kendilerinin de sıklıkla soru hazırladıklarını ve soru hazırlarken en çok içerik uyumuna dikkat ettiklerini belirtmişlerdir. Soru türü olarak öğretmenler en çok kısa cevaplı, öğretmen adayları ise doğru-yanlış türü soruları tercih etmiştir. Soru sorma aşamalarına bakıldığında, öğretmenler daha çok metni okumadan önce, öğretmen adayları ise okumanın her aşamasında (okuma öncesi, sırası, sonrası) soru sormaktadır. Barrett Taksonomisine göre, metin türü fark etmeksizin öğretmenlerin en çok basit anlama düzeyinde, öğretmen adaylarının ise derinlemesine/çıkarımsal anlama düzeyinde sorular hazırladıkları görülmüştür.

The purpose of the study is to examine and evaluate the knowledge and opinions of pre-service and in-service primary school teachers regarding text-based comprehension questions and questioning as well as to compare the questions they ask according to different text types. A basic qualitative research method was used in the study. The study group consisted of 59 primary school teachers and 41 primary school teacher candidates. Participants were selected using maximum diversity and criterion sampling methods. The data collection tool used in the study was a questionnaire form prepared by the researchers. The data were analysed using descriptive analysis and content analysis methods. Barrett's Taxonomy was used to analyse the questions asked by the in-service and pre-service teachers. According to the research results, in-service and pre-service teachers stated that they frequently prepared questions in addition to those found in the textbook and paid the most attention to content alignment when preparing questions. Regarding question type, in-service teachers preferred short-answer questions while pre-service teachers preferred true-false questions. Regarding the stages of questioning, in-service teachers mostly asked questions before reading the text while pre-service teachers asked questions at every stage of reading (pre-, while and post-reading). According to Barrett's Taxonomy, it was observed that inservice teachers mostly prepared questions at the basic comprehension level while pre-service teachers prepared questions at the in-depth/inferential comprehension level.