Akademik Veri Yönetim Sistemi
35. Ulusal Özel Eğitim Kongresi, Konya, Türkiye, 30 Ekim - 02 Kasım 2025, ss.216, (Özet Bildiri)
Özel eğitim sınıflarında en az iki öğretmenin görev yapmasının pek çok avantajı olsa da bu durum, bazı dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Bu dezavantajlardan biri de sınıftaki özel eğitim öğretmenlerinin bilerek veya bilmeyerek gerçekleştirdikleri etik ihlal durumlarıdır. Etik ihlallerin en aza indirilmesi özel eğitim öğretmenlerinin mesleklerini en iyi şekilde icra etmelerinde önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Etik ihlallerin bir meslek rutini haline gelmemesi için bu alanda önemli araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı özel eğitim öğretmenlerinin meslektaşları ile ilgili karşılaştıkları etik ihlal durumlarına yönelik deneyimlerini derinlemesine incelemektir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokul, ortaokul ve lise bünyesindeki özel eğitim sınıfları ve özel eğitim anaokulları ve uygulama okullarında görev alan özel eğitim öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Verilerin içerik analizi sonucunda temalar oluşturulmuştur. Özel eğitim öğretmenlerinin etik algıları karşılaştıkları etik ihlal deneyimleri ile sınırlı olduğu, karşılaşılan etik ihlallerin ise mesai saatlerine uymamak, ders saatlerinde sınıf içerisinde teknolojik aletlerle vakit geçirmek, özel gereksinimli öğrencilere yönelik olumsuz tutum göstermek, öğrencilerin kişisel verilerini paylaşmak, sorumluluk almamak, BEP uygulamamak olduğu görülmüştür. Partnerlerinin etik ihlalleri ile karşılaşan öğretmenler, bu sorunları kendi başlarına çözmeye çalıştıklarını, sonuç alamadıkları durumlarda okul idarecilerine başvurduklarını, böylece meslektaşlarının meslek itibarını zedelememeye çalıştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri ışığında özel eğitim hizmet verenlerinin mesleki etik kodlar ve mesleki uygulama standartları tarafından bilgilendirilen sistematik etik karar alma sürecine katılma konusunda uzmanlık geliştirmeleri ve eğitime tabii tutularak, denetlenmeleri zorunlu olmaktadır.
While having at least two teachers in special education classrooms offers many advantages, it also brings some disadvantages. One of these disadvantages is the ethical violations that special education teachers may knowingly or unknowingly commit in the classroom. Minimizing ethical violations is believed to significantly contribute to special education teachers performing their profession in the best possible way. Significant research is needed in this area to prevent ethical violations from becoming a routine part of the profession. The aim of this study is to deeply examine the experiences of special education teachers regarding ethical violations they encounter with their colleagues. This study was conducted using a phenomenological design, a qualitative research method. The study group consisted of special education teachers working in special education classrooms within primary, secondary, and high schools, as well as in special education kindergartens and practice schools. Data were collected using semi-structured interview forms. Themes were created as a result of the content analysis of the data. The ethical perceptions of special education teachers are limited to their experiences with ethical violations, which include not adhering to working hours, spending time with technological devices in the classroom during lesson hours, displaying negative attitudes towards students with special needs, sharing students' personal data, not taking responsibility, and not implementing Individualized Education Plans (IEPs). Teachers who encounter ethical violations from their partners attempt to resolve these issues on their own, and when unsuccessful, they contact school administrators, thus trying to avoid damaging the professional reputation of their colleagues. In light of the research data, it is essential for special education service providers to develop expertise in participating in a systematic ethical decision-making process informed by professional ethical codes and professional practice standards, and to undergo training and supervision in this area.