Marka Mirasının Satın Alma Niyetine Etkisinde Tüketici Firma Aşinalığının Aracılık Rolü


Creative Commons License

Gülöz Uzun G. E., Arslan F. M.

9. ULUSLARARASI İSTANBUL MODERN BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KONGRESİ, İstanbul, Türkiye, 10 - 12 Nisan 2026, ss.290-302, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.290-302
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Marka mirası, bir markanın geçmiş performansı, uzun ömürlülüğü, temel değerleri, sembol kullanımı ve tarihinin önemli olduğuna dair inanç ile şekillenen stratejik bir varlıktır. Marka mirasının yalnızca markanın geçmişine yönelik bir anlatı olmadığı, tüketicilerde olumlu tutum ve davranış geliştirmek için bir araç olduğu son yıllarda artan çalışmalarla desteklenmektedir. Buna ek olarak, marka mirasının özellikle tüketicilerin bilgi düzeyinin sınırlı olduğu durumlarda belirsizliği azaltarak algılanan riski düşürdüğü bilinmektedir. Marka mirasına ilişkin yapılan araştırmalar çoğunlukla otomobil, finans, hızlı tüketim ürünleri gibi geleneksel sektörlere yoğunlaşmış olup köklü markaları incelemiştir. Ancak yakın tarihli çalışmalar konu kapsamındaki önemli araştırma boşlukları ile farklı kültür ve sektörlerde duyulan araştırma ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, tüketicilerin marka mirası algısının satın alma niyeti üzerindeki etkisini ve bu süreçte tüketici-firma aşinalığının üstlendiği rolü ampirik bir yaklaşımla incelemektir. Yüksek teknoloji sektöründe yürütülen araştırma kapsamında 320 katılımcıdan anket aracılığıyla toplanan veriler SPSS programı ve Process Macro eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, marka mirasının satın alma niyeti üzerindeki pozitif etkisini ve tüketici-firma aşinalığının bu etkideki kısmi aracılık rolünü doğrulamıştır. Ulaşılan sonuçlar, marka mirasının tüketici karar sürecindeki önemini ortaya koymakta ve hızla değişen yüksek teknoloji sektöründe bile mirasın rekabet avantajı sağlayan bir kaynak olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Bu yönüyle araştırma, literatürde teknoloji odaklı sektörler bağlamında işaret edilen ampirik çalışma ihtiyacına bir yanıt niteliği taşımaktadır. Uygulayıcılar ve marka yöneticileri açısından ise marka mirası unsurlarının stratejik bir şekilde yönetilmesi ve tüketicilere aktarılması yönünde öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: marka mirası, tüketici-firma aşinalığı, satın alma niyeti, yüksek teknoloji

Brand heritage is a strategic asset shaped by a brand's past performance, longevity, core values, symbol usage, and the belief in the importance of its history.  In recent years, a growing body of research supports the idea that brand heritage is not merely a narrative about a brand's past, but a tool for fostering positive attitudes and behaviors in consumers. Furthermore, it is known that brand heritage reduces perceived risk by mitigating uncertainty, particularly in situations where consumers have limited information. Research on brand heritage has predominantly concentrated on traditional sectors, including automotive, finance, and fast-moving consumer goods, with a primary emphasis on well-established brands. However, recent studies have revealed notable gaps in the literature and point to the need for further research across diverse cultures and sectors. The main objective of this study is to empirically examine the impact of consumers' perceptions of brand heritage on purchase intention, as well as the role of consumer–firm familiarity in this relationship. Data collected through a survey of 320 participants in the high-tech sector were analyzed using SPSS and the Process Macro. The findings confirm the positive effect of brand heritage on purchase intention and the partial mediating role of consumer-firm familiarity in this effect. The results reveal the importance of brand heritage in the consumer decision process and show that heritage can be used as a source of competitive advantage even in the rapidly changing high-tech sector. In this regard, the research responds to the need for empirical studies indicated in the literature regarding technology-oriented sectors. For practitioners and brand managers, the study also provides practical implications for the strategic management and communication of brand heritage to consumers.

Keywords: brand heritage, consumer-firm familiarity, purchase intention, high-tech