Akademik Veri Yönetim Sistemi
VIII. Uluslararası Yeni Medya Konferansı: Gözetim Kapitalizmi: Algoritmalar ve Kültür, İstanbul, Türkiye, 4 - 05 Aralık 2025, sa.152, ss.18-19, (Özet Bildiri)
Sinematik sanat disiplini ve sinematografik anlatım kendi ontolojik gelişim sürecinde teknoloji ile simbiyotik bir etkileşim çerçevesinde belli periyodlar ya da kırılma anlarında değişim ve dönüşümler geçirmektedir. Sinema sanatının teknolojiyle olan bu organik bağı doğal olarak da sinemanın anlatım dilini, üretim süreçlerini, dağıtım ve gösterim biçimlerini sürekli yeniden şekillendirmekte ve biçimlendirmektedir. Görsel-işitsel üretim alanında büyük bir değişime kapı aralayan teknolojik evrimin son aşamasını temsil eden yapay zekâ sistemleri de sinematik üretim süreçlerinde yeni bir post-sinematik evreyi tetiklemekte, yeni bir çağın kapılarını aralamaktadır. Söz konusu bu durum özellikle uluslararası alanda son iki yılda artan bir sayı ile düzenlemeye başlanan çeşitli yapay zekâ film festivallerinde görünür olmuştur. Buradan hareketle araştırma, yapay zekâ teknolojilerinin sinema endüstrisinde tetiklediği paradigmatik dönüşümü, Türkiye Uluslararası Yapay Zekâ Film Festivali (T-AIFF) bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Festivalin yarışma kategorisinde tamamen yapay zekâ araçları kullanılarak üretilen filmleri kabul etme politikası, sinemasal dönüşümü analiz etmek için metodolojik açıdan özgün bir araştırma sahası sunmaktadır. Bu bağlamda festival, çalışmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Festival kapsamında bütünüyle yapay zekâ araçlarıyla üretilmiş 1091 başvuru arasından finale kalan 61 kısa film görsel estetik, sahne yapısı, sinematografi, kurgu, teknik kalite ve yapım süreci parametreleri çerçevesinde biçimsel film analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, sinemasal üretimin tüm aşamalarının yapay zekâ tabanlı araçlarla gerçekleştirilebilir hâle geldiğini söylemek mümkündür. Ancak bu araçların halen gelişim sürecinde olduğu ve teknik/estetik anlamda olgunlaşma aşamasında bulundukları saptanmıştır. Özellikle animasyon üretiminde, yapay zekâ araçlarının sinematografik olarak diğer türlere kıyasla daha başarılı sonuçlar ürettiği görülmektedir. Geleneksel sinema üretiminin kolektif yapısının, yapay zekâ destekli üretim biçimleriyle birlikte bireyselleştiği ve bu durumun sinema üretim paradigmasında yapısal bir dönüşüme işaret ettiği gözlemlenmiştir. Bu yeni üretim ekosistemi, aynı zamanda ses ve görüntü gibi alanlarda yapay zekâ araçlarının etkin kullanımıyla ilişkili yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıkmasına neden olacağı saptanmıştır. Yapay zekâ araçları ile üretilen görsellerin kendine has bir renk paletinin ve dokusunun olduğu tespit edilmiş, bu bağlamda yapay zekâ araçlarının kendi görsel dilini oluşturduğu sonucuna varılmıştır.
Cinematic art and cinematographic narrative undergo transformations at certain periods or breaking points through symbiotic interaction with technology. This organic connection continuously reshapes cinema's narrative language, production processes, distribution and exhibition forms. Artificial intelligence systems, representing the final stage of technological evolution opening the door to paradigmatic change in audiovisual production, trigger a new post-cinematic era in cinematic production processes. This has become particularly visible in various AI film festivals organized internationally over the last two years. The research aims to examine the paradigmatic transformation triggered by AI technologies in the cinema industry within the context of Turkey International Artificial Intelligence Film Festival (T-AIFF). The festival's policy of accepting films produced entirely using AI tools in its competition category presents a methodologically unique research field for analyzing this transformation and has been determined as the study's sample. Within the festival, 61 short films that reached the finals among 1091 submissions produced entirely with AI tools were examined through formal film analysis method within the framework of visual aesthetics, scene structure, cinematography, editing, technical quality and production process parameters. According to research findings, all stages of cinematic production have become feasible with AI-based tools. However, these tools are still in the development process and maturation phase in technical and aesthetic terms. Particularly in animation production, AI tools emerge as the cinematographically best and most successful production field. It has been observed that the collective structure of traditional cinema production has become individualized with AI-supported production forms, and this indicates a structural transformation in the cinema production paradigm. This new production ecosystem will also cause the emergence of new expertise areas related to the effective use of AI tools in fields such as sound and image. Images produced with AI tools have a distinctive color palette and texture; in this context, AI tools create their own visual language.