Sınıf Öğretmenlerinin ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının Sordukları Okuduğunu Anlama Soruları
21. Uluslararası Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 9 - 12 Kasım 2023, ss.14-17, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.14-17
- Marmara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Okuyucudan okuma yaparken doğrudan veya dolaylı olarak metin içinde anlam kurması beklenir. İlkokulda öğrenilmeye başlayan okuduğunu anlama becerisi sosyal ve akademik hayat için gerekli olan dil becerilerinin gelişiminde ve anadil öğreniminde büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle bireylerin okuduğu metinleri ne düzeyde anladıkları önem teşkil etmektedir. Okuduğunu anlama düzeyleri belirlenirken farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden en sık kullanılanı soru sormaktır. Soru hazırlarken öğretmenlerin kullandığı birçok ders materyali vardır. Gelişen teknolojiyle birlikte yenilenen öğretim materyallerine rağmen günümüzde eğitimcilerin ve öğrencilerin en sık kullandığı kaynak ders kitaplarıdır. Ders kitaplarında bulunan soruların yanı sıra öğretmenler de metne dayalı anlama soruları sormaktadır. Soru sormanın ve sorulan soruların niteliği okuduğunu anlamada oldukça önemlidir. Buradan hareketle bu çalışmada sınıf öğretmenleri ve sınıf öğretmeni adaylarının metne dayalı anlama soruları ve soru sormaya ilişkin bilgi ve görüşlerini ve ayrıca sormuş oldukları metne dayalı anlama sorularını çeşitli yönlerden incelemek ve karşılaştırmak amaçlanmıştır. TÜBİTAK-2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği Programı kapsamında desteklenen bu araştırmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara’da görev yapmakta olan 59 dördüncü sınıf öğretmeni ile Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenim gören 41 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisinden oluşmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan anket kullanılmıştır. Ankette katılımcıların kişisel bilgilerinin yer aldığı birinci bölüm, sorular ve soru sormaya ilişkin bilgi ve görüşlerinin alındığı ikinci bölüm ve son olarak uzman görüşlerine göre belirlenmiş hikâye edici, bilgilendirici ve şiir türündeki metinler için öğretim sürecinde öğrencilere soracakları soruları öğrenmeye hizmet eden üçüncü bölüm yer almaktadır. Metinlerin belirlenebilmesi için uzman görüşü alma sürecinde, uzmanlara araştırmacılar tarafından Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) onaylı 4. sınıf Türkçe ders kitaplarından seçilen her türden dörder adet olmak üzere hikâye edici, bilgilendirici ve şiir türündeki metinler gönderilmiştir. Uzmanlara ayrıca Çelik, Demirgüneş ve Baştuğ (2014) tarafından geliştirilen ‘‘Okur Dostu Metin Değerlendirme Rubriği’’ de gönderilip metinleri bu rubriğe göre puanlamaları istenmiştir. En yüksek puanı alan her türden birer, toplamda üç adet metin katılımcılara soru yazdırma aşamasında kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılarak analiz edilecektir. Analiz aşamasında Maxqda 20 paket programı kullanılacaktır. Katılımcılardan yazmaları istenen metne dayalı soruların analizi Barrett Taksonomisi’ne göre yapılacaktır. Verilerin analizi aşamasında uzman görüşlerinden faydalanılacak ve Miles ve Huberman’ın (1994) kodlayıcılar arası güvenirlik katsayısı hesaplanarak tutarlı sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır. Veri analiz süreci devam etmekte olup elde edilen sonuçlar sunum esnasında paylaşılacaktır.
The reader is expected to construct meaning in the text directly or indirectly while reading. Reading comprehension skills, which begin to be learned in primary school, are of great importance in developing language skills necessary for social and academic life and in mother tongue learning. For this reason, it is essential to determine the level of individuals' comprehension of the texts they read. Different methods are used to determine reading comprehension levels. The most frequently used of these methods is asking questions. There are many course materials that teachers use while preparing questions. Despite the renewed teaching materials with the developing technology, textbooks are the most frequently used resource by educators and students today. In addition to the questions found in textbooks, teachers also ask text-based comprehension questions. The quality of asking and the questions are very important in reading comprehension. From this point of view, this study aims to examine and compare the knowledge and opinions of teachers and prospective teachers about text-based comprehension questions and asking questions, as well as the text-based comprehension questions they have asked from various aspects. A basic qualitative research method was used in this study supported by TÜBİTAK-2209-A University Students Research Projects Support Program. The study group consisted of 59 fourth-grade teachers working in Ankara in the 2022-2023 academic year and 41 third and fourth-grade students studying at Gazi University, Gazi Faculty of Education, Department of Primary Education. Maximum diversity and criterion sampling methods, which are among the purposeful sampling methods, were used to determine the participants. A questionnaire created by the researchers was used as a data collection tool. In the questionnaire, there is the first section that includes the personal information of the participants, the second section that includes the information and opinions about questions and asking questions, and finally, the third section that serves to learn the questions they will ask students in the teaching process for the texts in the genres of narrative, informative and poetry determined according to expert opinions. In obtaining expert opinions to determine the texts, the experts were sent narrative, informative, and poetry texts, four from each genre selected by the researchers from the 4th-grade Turkish textbooks approved by the Ministry of National Education (MoNE). Experts were also sent the "Reader Friendly Text Evaluation Rubric" developed by Çelik, Demirgüneş, and Baştuğ (2014) and asked to score the texts according to this rubric. Three texts, one from each genre with the highest score, were used to write questions for the participants. The data obtained in the study will be analyzed using descriptive analysis and content analysis techniques. Maxqda 20 package program will be used in the analysis phase. The text-based questions the participants were asked to write will be analyzed according to Barrett's Taxonomy. Expert opinions will be utilized in the data analysis phase, and Miles and Huberman's (1994) inter-coder reliability coefficient will be calculated to reach consistent results. The data analysis is ongoing, and the results will be shared during the presentation.