Kur’ân-ı Kerîm’de “Ehl” Kavramı ve Peygamber Aileleri, , 2014, sayı: 23, s. 6-11


Creative Commons License

Çelik Ö.

Din ve Hayat: İstanbul Müftülüğü Dergisi, sa.23, ss.6-11, 2014 (Hakemsiz Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Basım Tarihi: 2014
  • Dergi Adı: Din ve Hayat: İstanbul Müftülüğü Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.6-11

Özet

 Kur’an’da aileye dair kullanılan kavramlardan biri 126 yerde geçen “ehl” tabiridir. Ehl kelimesi fiil olarak, yadırgamadı, yalnızlığını giderdi, yakınlık hissetti, dost oldu, bir kadınla evlendi manasındadır. İsim olarak ise aile, eş, ev sakinleri, aşiret, insana en yakın olan kişiler, yakınlığa sahip olanlar anlamlarını taşır.1 Kur’an’da bu kavram çeşitli isim ve konularla birlikte ele alınmakta ve “ehl” kavramına yer verilen ayetlerden elli ikisinde kelimenin “aile” anlamı öne çıkmaktadır. Diğer ayetlerde ise “ehl” kelimesi “ehl-i kitap”, “ehl-i kura" (belde halkı) gibi bazı kelimelerle izafe edilmektedir. Aile anlamının dışında kullanıldığı bu tür kelimelerle ehl, daha çok mensubiyet manası taşımaktadır.2 Ehlu'l-beyt, evin sakinleri demektir.3 Yine ehl tabiri, insan topluluğu: halk, ümmet, aile, eş ve çocuk, çevre/ taraftar; sahip, ehil ve din adamları anlamlarında da kullanılır.4 Kur’ân-ı Kerîm’de “aile” anlamında kullanılan bir diğer kelime 25 yerde geçen “âl” tabiridir. Bu kelime lügatte serap, dağ, dağın çevresi ve çadır direği manasına geldiği gibi, kişinin kendisi, ailesi, dost ve arkadaşları anlamına da gelmektedir. Ehl kelimesiyle eş anlamlıdır. Dolayısıyla bu kelime ehl, iyâl ve tebaa anlamına da gelir. İster müslim, ister gayrimüslim olsun, kişinin soyundan gelen kimseler demektir.5 Kur'ân-ı Kerîm’de bu anlamda Âl-i İbrâhim (Âl-i İmrân, 3/33), Âl-i İmrân (Âl-i İmrân, 3/33), Âl-i Ya'kub (Yûsuf, 12/6), Âl-i Lût (Neml, 27/56), Âl-i Mûsâ (Bakara, 2/248), Âl-i Fir’avn (Mü’min, 40/27)… ifadeleri geçmekte ve bu ifadeyle adı geçen peygamberlerin veya kişilerin aileleri ve akrabaları kastedilmektedir