Hizmetler Sektöründe İstihdamın Belirleyicileri: Geçiş Ülkeleri Örneği


Çağlayan Akay E. , Oskonbaeva Z.

TNKÜ İİBF Uluslararası Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Sempozyumu, 6 - 07 May 2021, pp.24-31

Abstract

: İşsizliğin azaltılması veya istihdam olanaklarının arttırılması hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde çözümlenmesi gereken sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda sektörel bazda istihdam eğilimlerine bakılacak olursa hizmet sektörü öneminin her geçen gün arttığı gözlemlenmektedir. Hizmet sektörünün diğer sektörlerle kıyasla istihdam açısından büyük bir potansiyel vaat ettiği vurgulanmaktadır. Bu çalışmada seçilmiş geçiş ülkelerinde hizmet sektöründe istihdamın temel belirleyicilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ele alınan ülkelerin (Arnavutluk, Beyaz Rusya, Bulgaristan, Ermenistan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Kazakistan, Kırgız Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya ve Tacikistan) 1993-2017 dönemine ait yıllık verilerine panel ARDL (Autoregressive Distributed Lag) modeli uygulanmıştır. Söz konusu yöntem farklı dereceden bütünlenen seriler için uygulanabilir olması ile diğer yöntemlerden farklılaşmaktadır. Hizmet sektöründe istihdamı etkileyen faktörler olarak ekonomik, sosyo-demografik ve küreselleşme değişkenleri (kişi başına GSYİH, yurtiçi yatırım, eğitim, nüfus ve dışa açıklık) ele alınmıştır. Tahmin sonuçları açıklayıcı değişkenlerin istatistiki açıdan anlamlı olduğuna işaret etmektedir. Çalışmadan elde edilen bulguların ele alınan ülkelerde politika karar vericilerine istihdam politikalarının uygulanmasında ışık tutacağı beklenilmektedir.