Akademik Veri Yönetim Sistemi
International Education Congress 025, İstanbul, Türkiye, 26 - 29 Kasım 2025, ss.150-153, (Özet Bildiri)
Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda iç içe geçmiş tek durum desenine göre tasarlanmıştır. Durum çalışması, araştırmacının sınırlı bir bağlam içerisindeki bir veya daha fazla durum aracılığıyla keşfedilen bir konunun incelenmesini içermektedir (Creswell, 2003; 2012). İç içe geçmiş tek durum deseninde ise, tek bir durum birden fazla alt birimde bütüncül bir şekilde ele alınır, araştırılır ve söz konusu durumu nasıl etkiledikleri ve bu durumdan nasıl etkilendikleri üzerinde durulur (Yıldırım ve Şimşek, 2018). Bu doğrultuda, Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerinden Tutum ve Değerler boyutunda yer alan yeterliklerin İngilizce öğretmenliği lisans programlarına yansıtılabilirliği durumu, bir devlet üniversitesindeki eğitim fakültesi İngilizce öğretmenliği bölümünde öğrenim gören öğretmen adayları ve görev yapan öğretim elemanları bağlamında ele alınarak irdelenmiştir. Çalışmada Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerinden Tutum ve Değerler boyutunda yer alan yeterliklerin İngilizce öğretmenliği lisans programlarına yansıtılabilirliğine ilişkin öğretmen adaylarının katılım durumlarını ortaya çıkarmak amacıyla MEB tarafından 2017’de güncellenen Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri Tutum ve Değerler boyutu çerçevesinde “Tutum ve Değerlerin Programa Yansıtılabilirliği Anketi” oluşturulmuştur. Anketin kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Anketin cevaplanmasında; 1=kesinlikle katılmıyorum, 2=katılmıyorum, 3=katılıyorum ve 4=kesinlikle katılıyorum şeklinde 4’lü cevap skalası kullanılmıştır. Anket, tüm dersleri almış olmaları sebebiyle 4. sınıftaki 83 öğrenciye uygulanmıştır. Öğretim elemanları için ise kontrol listesi oluşturulmuş ve uzman görüşleri doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılarak tutum ve değerler boyutundaki yeterliklerin İngilizce öğretmenliği lisans programı ile “kazandırılabilir” veya “kazandırılamaz” olduğuna dair işaretleme yapılması sağlanmıştır. Kontrol listesi, 5 öğretim elemanına uygulanmıştır. Tüm veriler incelenerek öğretmen adaylarının ankete “kesinlikle katılmıyorum” ve “katılmıyorum” şeklinde cevap verdikleri yeterlikler belirlenmiştir ve bu yeterlikler çerçevesinde öğretmen adaylarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda öğretim elemanlarının her birinin kontrol listesinde “kazandırılamaz” şeklinde cevapladıkları yeterlikler saptanmış ve her öğretim elemanıyla kazandırılamadığını düşündüğü yeterliklere ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler gönüllü 19 öğretmen adayı ve 4 öğretim elemanı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.
Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerinden Tutum ve Değerler boyutunda yer alan yeterliklerin İngilizce öğretmenliği lisans programına yansıtılabilirliğine ilişkin: Öğretmen Adaylarından Elde Edilen Verilere İlişkin Sonuçlar İngilizce öğretmenliği lisans programında, doğal çevre ile tarihsel ve kültürel mirasın korunmasına yönelik duyarlılığı geliştirmeye yer verilmediği ve ailelerle işbirliği yapılabilmesine yönelik bir eğitimin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmen adayının çalışacağı kurumun gelişimine yönelik faaliyetlere aktif olarak katılımının sağlanması konusunun da programda yer almadığı saptanmıştır. Programdaki bir diğer eksiklik kültürel ve sanatsal etkinliklere yer verilmemesi ve bu etkinliklere katılımın teşvik edilmemesidir. Bununla birlikte, programda Türkiye ve dünya gündemine yer verilmediği, bir öğretmenin kişisel bakım ve sağlığına özen göstermesi gerektiği konusunun da programda yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim Elemanlarından Elde Edilen Verilere İlişkin Sonuçlar İngilizce öğretmenliği lisans programında öğrencilerin milli ve manevi değerlere saygılı, evrensel değerlere açık bireyler olarak yetiştirilmesi doğrultusunda söz konusu değerlere ve doğal çevre ile tarihsel ve kültürel mirasın korunmasına yönelik içeriğe yer verilmediği belirlenmiştir. Ayrıca, programın veli ile iletişim konusunda yetersiz kaldığı, öğretmen adayının veli ile iletişime hazır olmadığı ve kişisel bakım ile sağlığa yönelik bir içerik bulunmadığı saptanmıştır. Programdaki diğer eksiklikler, Türkçenin etkili kullanımına ilişkin bir dersin bulunmaması ve öğrencilerin sadece oryantasyon döneminde kültürel ve sanatsal etkinliklere katılım konusunda teşvik edilmesidir.