Mikro Tarihi Çalışmak Kapsamında Öğretmen Adayları Aile Tarihlerini Yazıyor: Bir Eylem Araştırması
Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, cilt.6, sa.2, ss.247-268, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 6 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.55008/te-ad.1919202
- Dergi Adı: Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), ERIHPlus, Index Copernicus, Asos İndeks
- Sayfa Sayıları: ss.247-268
- Marmara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının aile tarihine ilişkin algılarını belirlemek ve gerçekleştirdikleri aile tarihi proje sürecini değerlendirmektir. Yöntem ve Araçlar: Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni ile kurgulanmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme kullanılmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul’daki bir devlet üniversitesinin sınıf eğitimi ana bilim dalında Sosyal Bilgiler Öğretimi dersine devam eden 29 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan “Alt-Üst Soy Bilgisi Sorgulama Projesi Ön Algı Anketi” ve aile tarihi ödevleri kullanılmıştır. Eylem araştırmasına göre planlanan bu araştırma sekiz hafta süresince gerçekleştirilmiştir. Ön algı anketi ve aile tarihi ödevlerinden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Sonuçlar: Araştırmanın sonuçlarına göre sınıf öğretmeni adayları; aile tarihleri hakkında köken, göç, meslekler, savaş anıları ve evlilik kategorilerinde bilgi sahibidir. Sınıf öğretmeni adaylarının, aile tarihinin kökenlerine ilişkin bilgileri ağırlıklı olarak 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın ilk yarısına kadardır. Çoğu, aile tarihinin detaylarının bilinmesinin önemli olduğunu belirtmiş ve gerekçelerini “geleceği şekillendirme, kültürü tanıma, kökeni tanıma, aile ile bağ kurma, kendini tanıma, geçmişi bilme, aidiyet duygusu vb.” şeklinde vurgulamıştır. Çoğunun aile tarihini öğrenmek için çaba gösterdiği ve “sohbet, soyağacı inceleme, fotoğraf inceleme ve kitap okuma” gibi eylemlere geçtikleri belirlenmiştir. Aile tarihini öğrenmek için başvurabilecekleri kaynakları aile içi bilgilendirme, e-devlet, fotoğraf, eşya vb. şeklinde belirtmiştir. Bazıları daha önce aile tarihiyle ilgili bir ödev/proje yapmadığından fakat yapmak istediğinden bahsetmiştir. Aile tarihleriyle ilgili en çok savaş, göç, yaşanılan afetler, hastalıklar ve meslekler gibi anılar hakkında etkilendiklerini vurgulamışlardır. Ayrıca fırsat verildiğinde sınıf öğretmeni adaylarının birer tarihçi gibi çalışabildikleri görülmüştür. Bu anlamda sınıf öğretmeni adayları, tarih biliminin ya da tarih dersinin klasiğin ötesindeki farklı bir boyutuna tanık olmuştur. Aile tarihi projesi ile eğitim okul duvarlarını aşmış, böylece sınıf öğretmeni adaylarının gündelik hayatla dersler arasında bir bağ kurmaları sağlanmaya çalışılmıştır.
Purpose: This study aimed to determine prospective classroom teachers’ perceptions of family history and evaluate the family history project process they carried out. Method and Materials: This study was designed using the action research pattern from qualitative research methods. Convenience sampling was used to identify the study group. The research group consisted of 29 prospective classroom teachers enrolled in the Social Studies Teaching course in the Department of Classroom Education at a state university in Istanbul during the 2024-2025 academic year. The “Ancestry Information Inquiry Project Pre-Perception Survey” created by the researchers and family history assignments were the data collection tools used in the study. This action study was conducted over a period of eight weeks. Content analysis was used to analyse data obtained from the pre-perception survey and family history assignments. Results: Prospective classroom teachers possess knowledge about their family histories in the categories of origins, migration, occupations, war memories, and marriage. Information regarding the origins of family history is primarily from the second half of the 19th century to the first half of the 20th century. Most indicated that knowing the details of family history is important and emphasised their reasons as “shaping the future, understanding culture, understanding origins, connecting with family, self-discovery, knowing the past, sense of belonging, etc.” Most of them try to learn their family history and engage in activities such as “conversation, genealogy research, photo examination, and reading books.” It has specified the sources they can refer to learn about their family history, such as family information, e-government, photographs, belongings, etc. Some participants have stated that they have not previously done an assignment/project related to family history but would like to do one. They emphasized that they were most affected by memories related to family history, such as wars, migrations, disasters, illnesses, and occupations. Furthermore, it has been observed that when given the opportunity, prospective classroom teachers can work like historians. In this sense, prospective classroom teachers have witnessed a different dimension of historical science or history lessons beyond the classical. The family history project has transcended the walls of the school, thereby attempting to help prospective classroom teachers establish a connection between their lessons and daily life.