Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türk Yoğun Bakım Derneği 23.Ulusal Yoğun Bakım Kongresi, Antalya, Türkiye, 2 - 05 Nisan 2026, (Özet Bildiri)
Amaç: Metilen mavisi (MM)’nin neden olduğu guanilat siklaz inhibisyonu, nitrik oksit üretimini azaltarak vazokonstriksiyonu artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, septik şokun erken ve geç dönemlerinde uygulanan MM’nin, vazopresör-inotrop skoru (VIS)
Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif çalışmaya Ocak 2024–Ocak 2026 tarihleri arasında üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahili yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve MM tedavisi uygulanmış olan 50 hasta dahil edilmiştir. Hastalara tedavi protokolleri gereği günde bir kez 100 mg MM’nin, 500 mL %5 dekstroz içerisinde çözündürülerek 6 saatlik infüzyon şeklinde, ardışık üç gün boyunca uygulandığı gözlenmiştir. Hastaların dosyalarından MM uygulaması öncesi ve sonrası VIS ve OAB değerlerine ulaşılmıştır. Hastalar, retrospektif istatistiksel analizler için septik şokun ilk 24 saati içinde MM alanlar (erken grup) ve 24 saatten sonra MM alanlar (geç grup) olarak iki gruba ayrılmıştır.
Bulgular: Hastaların medyan yaşı 68,5 yıl (IQR: 60–80) olup %60’ı erkekti. Ortalama APACHE II skoru 25,6 ± 8,3 olarak saptanmıştır. Hastaların %78’ine mekanik ventilasyon desteği uygulandığı görülmüştür. MM’nin uygulama zamanlamasına göre yapılan karşılaştırmada, ikinci doz sonrasındaki VIS azalma hızı, erken MM grubunda geç gruba kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (erken: %56,01 ± 40,31; geç: %14,43 ± 88,08; t(48,09)=−2,28; p=0,027). Ayrıca, septik şok başlangıcından sonraki ilk 24 saat içinde MM uygulanan hastalarda OAB değerleri ilk üç gün (1. gün: p=0,009; 2. gün: p=0,006; 3. gün: p<0,001) ve dördüncü günde (p=0,010) geç uygulanan gruba kıyasla anlamlı derecede daha yüksek izlenmiştir. Beşinci günde ise iki grup arasındaki OAB farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,069). Toplam mortalite oranı %66 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Septik şokta metilen mavisinin erken dönemde uygulanması, VIS’da daha hızlı azalma ve erken dönemde daha iyi OAB kontrolü ile ilişkili bulunmuştur. Bulgular, MM uygulama zamanlamasının hemodinamik yanıt üzerinde belirleyici olabileceğini düşündürmektedir. MM’nin erken kullanımının septik şok yönetiminde etkili bir adjuvan tedavi seçeneği olup olmadığının belirlenmesi için prospektif, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.