European Society of Clinical Pharmacy, Grenoble, Fransa, 26 - 28 Kasım 2025, ss.1, (Özet Bildiri)
Arka Plan: Eczacılar, sağlık profesyonelleriyle birlikte çalışmakta ve antimikrobiyal farmakoloji konusunda özel bilgi birikimine sahiptir (1). Şiddetli beslenme dengesizlikleri, hemodiyaliz, renal replasman tedavisi veya ayaktan parenteral tedavi gibi karmaşık gereksinimleri olan hastalarda tedaviyi optimize etmek güç olup, kişiselleştirilmiş ve eczacılık destekli stratejiler gerektirmektedir.
Amaç: Bu retrospektif çalışma, klinik eczacıların da yer aldığı multidisipliner bir ekibin ciddi beslenme dengesizlikleri, hemodiyaliz, renal replasman tedavisi, antimikrobiyal uygulama ile ilgili değerlendirmeler ve ilaç-ilaç etkileşimlerinin yönetimi üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır.
Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Kasım 2024 – Mayıs 2025 tarihleri arasında Türkiye’de bir üçüncü basamak hastanenin Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği’nde gerçekleştirilmiştir. Enfeksiyon hastalıkları uzmanları ve klinik eczacıların da dahil olduğu multidisipliner ekip tarafından değerlendirilen hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Klinik eczacılık asistanları, kanıta dayalı veri tabanları ve güncel literatürü kullanarak hekimlere destek sağlamıştır. Dahil edilen hastalar; hemodiyaliz (haftada 2–3 kez) uygulanan, obez veya kaşektik olarak sınıflandırılan, renal replasman tedavisi alan, ayaktan parenteral antimikrobiyal tedavi gören veya antimikrobiyal uygulama şeklinin değiştirilmesini gerektiren hastalardan oluşmuştur.
Bulgular: Çalışmaya toplam 79 hasta dahil edilmiştir. Hastaların medyan yaşı 64 olup, %58,0’ı erkek olarak belirlenmiştir; medyan beden kitle indeksi (BKİ) ise 24 kg/m²’dir. Hastaların %15,2’si kateter ilişkili enfeksiyonlar, %11,4’ü ise pnömoni nedeniyle multidisipliner ekibe yönlendirilmiştir. Enfeksiyon hastalıkları uzmanları tarafından yöneltilen soruların %27,9’u hemodiyaliz uygulanan hastalarla, %22,8’i BKİ ≥ 30 kg/m² olan obez hastalarla, %19’u ise klinik eczacılık asistanlarına danışılan antimikrobiyal uygulama ile ilgili hususlarla ilişkilidir. Dahil edilen 79 hasta için multidisipliner ekip tarafından toplam 99 antimikrobiyal ajan dozlanmıştır. Bu ajanların %18,2’si vankomisin, %7,1’i ise vorikonazoldur.
Sonuç: Bu çalışma, ciddi beslenme dengesizlikleri, hemodiyaliz ve renal replasman tedavisi gibi karmaşık klinik durumlara sahip hastalarda antimikrobiyal tedavinin optimize edilmesinde klinik eczacıların da dahil olduğu multidisipliner ekiplerin kritik rolünü vurgulamaktadır. Kişiye özgü dozlama ve tedavi yönetimi, hastane ortamında hasta bakımının iyileştirilmesine ve antimikrobiyal stewardship çabalarına önemli ölçüde katkı sağlamaktadır.
Kaynaklar:1-Kufel WD, MacDougall C, Aitken SL, Dzintars K, Davis MR, Mahoney M V, et al. Antimicrobial Stewardship and Beyond: The Many Essential Roles of Infectious Diseases Pharmacists.
Background: Pharmacists work with healthcare providers and have specific knowledge of antimicrobial pharmacology(1). It is difficult and calls for customized, pharmacy-supported strategies to optimize therapy in patients with complex needs, such as severe nutritional imbalances, hemodialysis, renal replacement, or outpatient parenteral treatment.
Aim: This retrospective study aimed to evaluate the impact of a multidisciplinary team, including clinical pharmacists, on the management of severe nutritional imbalances, hemodialysis, renal replacement therapy, antimicrobial administration considerations, and drug-drug interactions in hospitalized patients.
Method: This retrospective study was conducted from November 2024 to May 2025 in the Infectious Diseases Department of a tertiary hospital in Türkiye. Patients evaluated by infectious disease specialists and a multidisciplinary team, including clinical pharmacists, were included. Clinical pharmacy residents supported physicians by utilizing evidence-based databases and updated literature. The included patients were on hemodialysis (2–3 times/week), classified as obese or cachectic, receiving renal replacement therapy, managed with outpatient parenteral antimicrobial therapy, or requiring modified antimicrobial administration.
Results: A total of 79 patients were included in the study. The median age of the patients was 64 years, with 58.0% being male, and the median body mass index (BMI) was 24 kg/m2. Among the patients, 15.2% were referred to the multidisciplinary team due to catheter-related infections and 11.4% due to pneumonia. Of the questions posed by infectious disease specialists, 27.9% concerned patients undergoing hemodialysis, 22.8% focused on obese patients with a BMI ≥ 30 kg/m2, and 19% were related to antimicrobial administration considerations addressed to clinical pharmacy residents. A total of 99 antimicrobial agents were dosed by the multidisciplinary team for the 79 patients who met the inclusion criteria. Of these agents, 18.2% were vancomycin and 7.1% were voriconazole.
Conclusion: This study highlights the critical role of multidisciplinary teams, including clinical pharmacists, in optimizing antimicrobial therapy for patients with complex conditions such as severe nutritional imbalances, hemodialysis, and renal replacement therapy. Tailored dosing and management significantly contribute to improved patient care and antimicrobial stewardship in hospitalized patients.
References/Acknowledgments: 1-Kufel WD, MacDougall C, Aitken SL, Dzintars K, Davis MR, Mahoney M V, et al. Antimicrobial Stewardship and Beyond: The Many Essential Roles of Infectious Diseases Pharmacists.