Özel Okullarda İnsan Kaynakları Yönetimi Olgunluğunun Belirlenmesi: Bir Analitik Rubrik Geliştirme Çalışması


Creative Commons License

GÜVENDİ M. F., Alpaydın Y.

Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, cilt.63, sa.63, ss.223-250, 2026 (TRDizin) identifier identifier

Özet

Bu çalışma, özel okullarda insan kaynakları yönetimi (İKY) olgunluğunu değerlendirmek üzere bir analitik rubrik geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, rubriklerin İKY süreçlerini sistematik ve şeffaf bir şekilde değerlendirme kapasitesinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda, literatür taraması sonucunda İKY’nin temel işlevlerini kapsayan 15 ölçüt belirlenmiş ve bu ölçütler “yok”, “zayıf ”, “yeterli” ve “iyi” şeklinde derecelendirilmiştir. Rubrik geliştirme süreci literatür taraması, ölçütlerin belirlenmesi, performans düzeylerinin tanımlanması, uzman görüşlerinin alınması ve geçerlik- güvenirlik analizlerinin yapılması aşamalarından oluşmuştur. Araştırmada, 2024-2025 eğitim- öğretim yılında İstanbul ve Kocaeli’de faaliyet gösteren 13 özel okulda İK süreçlerini yöneten personel ve yöneticilerle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler rubrik kullanılarak analiz edilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda kapsam geçerliği Lawshe tekniği ile değerlendirilmiş ve kapsam geçerlik indeksi KGİ = 0,90 olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik analizinde ise Miles ve Huberman’ın (1994) uyuşum yüzdesi formülü kullanılmış ve kodlayıcılar arası uyum oranı %90 olarak bulunmuştur. Bulgular, geliştirilen rubriğin İKY süreçlerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Yapılan analizler sonucunda, 5 okul “iyi”, 4 okul “yeterli” ve 4 okul “zayıf ” İK olgunluk düzeyine sahip olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, geliştirilen rubriğin özel okulların İK süreçlerini iyileştirme konusunda yapılandırılmış bir değerlendirme aracı sunduğunu ortaya koymaktadır.
This study aims to develop an analytical rubric to assess human resources management (HRM) maturity in private schools. The study utilizes the capacity of rubrics to evaluate HRM processes in a systematic and transparent manner. Accordingly, a literature review identified 15 criteria covering the basic functions of HRM, and these criteria were rated as “absent,” “weak,” “adequate,” and “good.” The rubric development process consisted of the following stages: literature review, identification of criteria, definition of performance levels, collection of expert opinions, and validity-reliability analyses. In the study, structured interviews were conducted with personnel and managers who manage HR processes in 13 private schools operating in Istanbul and Kocaeli during the 2024-2025 academic year, and the data obtained were analyzed using the rubric. In line with expert opinions, content validity was evaluated using the Lawshe technique, and the content validity index (CVI) was calculated as CVI = 0.90. In the reliability analysis, Miles and Huberman’s (1994) agreement percentage formula was used, and the inter-coder agreement rate was found to be 90%. The findings show that the developed rubric is a valid and reliable tool for evaluating HRM processes. As a result of the analyses, 5 schools were determined to have a “good” HR maturity level, 4 schools were determined to have an ‘adequate’ HR maturity level, and 4 schools were determined to have a “weak” HR maturity level. The results of the study indicate that the developed rubric is a valid and reliable tool for evaluating HR processes in private schools.