Akademik Veri Yönetim Sistemi
Olgularla Klinik Eczacılık Çalıştayı, İstanbul, Türkiye, 14 - 17 Haziran 2023, ss.5, (Özet Bildiri)
Akut böbrek hasarı, kristal kaynaklı nefropatiye bağlı asiklovir tedavisinin önemli bir komplikasyonudur (1). Asiklovire
sekonder akut böbrek hasarı, serum kreatinininde hızlı bir artışla görülebildiği gibi, genellikle ilacın uygulanmasından 12-
48 saat sonra böbrek fonksiyonunda gelişen azalma ile karakterizedir (2). Asiklovir kaynaklı nefropati riski, ilacın hızlı
infüzyonundan kaçınarak (1-2 saatten fazla yavaş infüzyon), gerekirse böbrek fonksiyonu için doz ayarlanarak, ilaç
uygulamasından önce övolemi oluşturmak için hidrasyonla en aza indirilebilmektedir (3). Asiklovirin hidrofilik olması ve
esas olarak yağsız vücut dokusuna dağılması sebebiyle obez hastalarda artan toksisite riskinden kaçınmak için ideal vücut
ağırlığına göre dozlanması önerilmektedir (2). Bu olgu sunumunda, sınıf 1 obez hastada gerçek vücut ağırlığına göre
dozlama yapılan intravenöz asiklovire bağlı gelişen akut böbrek yetmezliğinin klinik tablosu sunulmuştur. Nöroloji
kliniğinde yatmakta olan 57 yaşındaki kadın hastaya (gerçek vücut ağırlığı: 72 kg, VKİ: 32 kg/m2,) Herpes Simpleks tip1
(HSV 1) ensefaliti tanısı konulmuştur. Ensefalitin mortalitesi %70’ lere varabildiği için başlangıç tedavisi günde 3 kez kg
başına 10 mg asiklovir olarak düzenlenmiştir ve kreatinin takibi önerilmiştir. Hastanın başlangıçtaki serum kreatinin ve
BUN değerleri sırasıyla 0,8 mg/dL ve 21 mg/dL iken asiklovirin ilk dozundan itibaren kreatinin değerleri artış gösteren
hastanın ilacın 3. dozundan itibaren kreatinin ve kan üre azotu (BUN) düzeyleri sırasıyla 3,36 mg/dL ve 42 mg/dL ile zirve
yapmıştır. Hastada akut böbrek hasarı için başka bir risk faktörü (hacim kaybı) mevcut olmamakla birlikte asiklovire bağlı
nefrotoksisite için risk faktörleri mevcuttur (obezite, yüksek dozda intravenöz infüzyon). Asiklovirin infüzyon süresi ve
son konsantrasyonu uygun olmakla birlikte hasta günde 3 kez 450 mg olarak alması gereken dozu 2 gün boyunca günde 3
kez 750 mg şeklinde almıştır. Klinik eczacı tarafından hastanın ideal vücut ağırlığı 45 kg olarak hesaplanmış olup
başlangıçta aldığı günde 3 kez 750 mg doz önce günde 1 kez 450 mg, daha sonra böbrek fonksiyonlarına göre günde 3 kez
450 mg olarak düzenlenmiştir. Klinik eczacı önerisiyle asiklovir tedavisi ideal vücut ağırlığına ve günlük kreatin klirensine
göre düzenlenen hastanın kreatinin düzeyleri, takip eden 1 hafta içinde taban değerine dönmüştür ve tedavisi
tamamlanmıştır. Asiklovir kaynaklı nefrotoksisite riski daha yüksek dozlarla arttığından, obez hastalarda doğru dozlama
klinisyenler arasında dikkati hak etmektedir. Uygun dozlamanın sağlanmasında klinik eczacıya önemli görevler
düşmektedir.