Factors Affecting Social Exclusion, Friendship Quality, Social Competence and Emotion Management Skills and the Effect of Problem Behaviors on Related Characteristics in Adolescents

Ağır M.

JOURNAL OF EDUCATION AND TRAINING STUDIES, cilt.7, ss.24-48, 2019 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, ergenlerde sosyal dışlanma, arkadaşlık kalitesi, sosyal yeterlik ve duygu yönetimi becerilerini etkileyen faktörlere ilişkin özelliklerin (ölçek puanlarının), sigara kullanımı, alkol kullanımı, mutsuzluk, umutsuzluk ve kendine zarar verme davranışları gibi ergen problem davranışları üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, İstanbul Valiliği Millî Eğitim Müdürlüğü’nün 21.04.2016 tarihli ve 59090411-20 E.4519169 sayılı izni ile Kadıköy ilçesindeki devlet Anadolu liseleri arasından rastgele seçilen 11 lisede öğrenim gören 9., 10. ve 11. sınıf düzeyindeki toplam 422 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Veriler, Sosyal Dışlanma, Arkadaşlık Kalitesi, Sosyal Yeterlik ve Duygu Yönetimi Ölçekleri ile araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 istatistik paket programı kullanılarak iki yönlü varyans analizi (tek değişkenli) ve lojistik regresyon teknikleri ile analiz edilmiştir.

Bulgular, sosyal dışlanma, sosyal yeterlik, arkadaşlık kalitesi ve duygu yönetimi becerilerine ilişkin özellikler üzerinde; sigara içen arkadaşlara sahip olma, başkalarına yönelik olumsuz davranışlar sergileyen arkadaşlara sahip olma, fiziksel görünümden memnun olmama, öz yeterlik algısı, arkadaşlarla iyi geçinme, günlük olaylara karşı duyarlılık, ailede sigara içen bireylerin bulunması ve ailede alkol kullanımı, ailede daha az ekonomik sorun yaşanması ve aile ile birlikte sinema gibi etkinliklere katılmanın etkili olduğunu göstermiştir.

Arkadaşlıkta yakınlık boyutunun sigara ve alkol kullanımı üzerinde artırıcı bir etkisi olduğu; güven boyutunun ise alkol kullanımı, mutsuzluk, umutsuzluk ve kendine zarar verme (bedensel zarar) üzerinde azaltıcı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Sosyal dışlanma, duygu yönetimi ve problemle başa çıkma boyutlarının alkol kullanımını azaltıcı; olumsuz duygular ve olumsuz bedensel tepkileri kontrol edebilme becerisinin ise kendine zarar verme davranışlarını azaltıcı etkisi olduğu saptanmıştır.

Elde edilen bulgular, özellikle duygu yönetimi becerileri, arkadaşlık kalitesi ve sosyal dışlanmanın, ergenlerin psikososyal risklere yatkınlığını belirleyebilecek dinamikler olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, ergenlerin duygusal gelişimlerini desteklemeye yönelik çalışmalar aracılığıyla arkadaş

This study was conducted to determine the predictive effect of the features (scale scores) related to the factors that affect
social exclusion, friendship quality, social competence, and emotional management skills in adolescents on adolescent
problem behaviors such as smoking, alcohol use, unhappiness, hopelessness and self harm behaviors. This research was
carried out on 422 students studying at 9th , 10th and 11th grades in 11 high schools randomly selected among the state
Anatolian high schools of Ka dıköy with the permission of Istanbul Governorship MNE No: 59090411 20 E.4519169
dated 21.04.2016. Data were collected through Social Exclusion, Friendship Quality, Social Competence and Emotional
Management Scales and personal information form prepared by the researcher. The data were analyzed with SPSS 23
statistical software, two way ANOVA (univariate), and logistic regression techniques. The findings showed that on the
features related to social exclusion, social competence, friendship quality, and emotional management skills, the
following were effective: having smoker friends, having friends with negative behaviors towards others, dissatisfaction
with physical appearance, perception of self-efficacy, getting along with friends, being sensitive towards daily events,
having smoker family members and alcohol use the family, experiencing less economic problems in the family and
participating in activities such as cinema with the family. The quality of friendship intimacy had an increasing effect on
smoking and alcohol use, while the security dimension had a reducing effect on alcohol use, feeling unhappy, feeling
hopeless and self-harm (bodily damage). The social exclusion, emotional management, and coping with the problem
dimensions had a diminishing effect on alcohol use, while negative emotions and the ability to control negative bodily
reactions had a diminishing effect on self-harm behaviors. The findings suggest that, especially emotional management
skills, friendship quality, and social exclusion are dynamics that can determine the psycho-social risk susceptibility of
adolescents. The results of the research reveal the importance of getting adolescents to gain the skills to manage
friendship selection and friendship relations through studies aimed at supporting the emotional development of
adolescents.