The article has been written to present recent developments in comparative constitutional adjudication and international human rights law concerning euthanasia. Euthanasia, in its most general and neutral sense, may be defined as the act of bringing about, or permitting, the termination of a person’s life either for that person’s own benefit or for the purpose of alleviating unbearable suffering. Euthanasia is not a unitary concept but encompasses various forms, which are commonly structured around the distinctions between active and passive, voluntary and involuntary, and direct and indirect euthanasia. Given the conceptual disputes and divergences of opinion inherent in these classifications, taking as a point of reference the definitions reflected in the instruments of the Council of Europe and the case law of the Strasbourg Court affords a relatively higher degree of objectivity. Drawing on comparative examples, the author analyses the situation in Turkey and argues that a constitutional right to euthanasia is already recognized under Turkish law. The central claim for the Turkish context is that the principle of the inalienability of fundamental rights and freedoms (Art. 12 of the Constitution) applies not only to the right to life but also to the prohibition of torture and ill-treatment. Moreover, where these two forms of inalienability conflict, the resolution should favour the right to euthanasia, relying on the will of the rights-holder and the absolute nature of the prohibition of torture and ill-treatment.
Bu makale ötanazi konusunda karşılaştırmalı anayasa yargısı ve uluslararası insan hakları hukuku alanındaki güncel kararları ortaya koymak üzere kaleme alınmıştır. Ötanazi, genel ve sade bir tanım verilecek olursa; bir kişinin kendi yararına veya katlanılamaz acılarını dindirmek amacıyla yaşamına son vermesi veya verilmesidir. Ötanazinin farklı biçimleri vardır. Bu biçimler aktif ve pasif, istemli ve istemsiz, dolaylı ve doğrudan ikiliklerine göre kurulmaktadır. Bu tanımlardaki tartışmalar ve fikir ayrılıkları dikkate alındığında, Avrupa Konseyi ve Strazburg içtihadına yansıyan tanımlardan hareket etmek nispeten nesnellik sağlamaktadır. Bu doğrultuda, karşılaştırmalı örneklerden hareket ederek Türkiye'deki durumu analiz eden yazar, Türkiye'de ötanazi hakkının anayasal olarak tanındığı savını ileri sürmektedir. Türkiye özelinde başlıca sav, temel hak ve özgürlüklerin vazgeçilmezliği (Anayasa m. 12) ilkesinin sadece yaşam hakkı için değil, aynı zamanda işkence ve kötü muamele yasağı için de geçerli olduğudur. Hatta iki vazgeçilmezlik çatışıyor ise bu durumda hak öznesinin iradesine ve işkence ve kötü muamele yasağının mutlaklığına dayanarak çözüm ötanazi hakkı lehine olmalıdır.
