Kuşakların Algıladıkları Risk ve Online Alışveriş Tutumları: Teknoloji Kabul Modeli ile İncelenmesi
İşletme Bilimi Dergisi, cilt.14, sa.2, ss.367-379, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 14 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.22139/jobs.1747002
- Dergi Adı: İşletme Bilimi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM), Business Source Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.367-379
- Marmara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, X, Y ve Z kuşaklarının online alışverişte algıladıkları risklerin Teknoloji Kabul Modeli (TKM) çerçevesinde nasıl farklılık gösterdiğini incelemektedir. Teknolojinin yaygın kullanımı ve internetin hayatımızdaki artan önemi, tüketici alışkanlıklarında büyük değişiklikler yaratmıştır. Online alışveriş, geniş ürün yelpazesi ve uygun fiyatlar sunarak zaman ve mekân sınırlamalarını ortadan kaldıran cazip bir seçenek haline gelmiştir. Ancak, bu avantajlarla birlikte, tüketiciler ürün kalitesi, ödeme güvenliği, kişisel bilgilerin gizliliği ve teslimat süreleri gibi çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Çalışma, farklı kuşakların bu risk algılarını ve bu algıların online alışverişi benimseme sürecindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Teknoloji Kabul Modeli’nin unsurları olan algılanan fayda, kullanım kolaylığı, tutum ve kullanım niyeti, farklı kuşaklar arasındaki algı farklılıklarını analiz etmek için kullanılmaktadır. Araştırma, Türkiye’de yaşayan ve en az bir kez online alışveriş yapmış olan 477 kişiden elde edilen anket verileriyle gerçekleştirilmiş ve Yol Analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, kuşaklar arasında algılanan risklerin ve bu risklerin online alışveriş tutumu ve niyet üzerindeki etkilerinin belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, pazarlama stratejileri geliştirmek ve tüketici davranışlarını anlamak için önemli ipuçları sunmaktadır.
This study examines how perceived risks in online shopping differ among Generation X, Y, and Z within the framework of the Technology Acceptance Model (TAM). The widespread use of technology and the increasing importance of the internet in our lives have significantly changed consumer habits. Online shopping has become an attractive option by eliminating time and space constraints, offering a wide range of products and competitive prices. However, along with these advantages, consumers face various risks such as product quality, payment security, privacy of personal information, and delivery times. This study aims to reveal the perceived risks of different generations and the impact of these perceptions on the adoption process of online shopping. The sub-elements of the Technology Acceptance Model, including perceived usefulness, ease of use, attitude, and intention to use, are used to analyze the perception differences among different generations. The research was conducted with survey data obtained from 477 individuals living in Türkiye who have shopped online at least once, and Path Analysis was applied. The findings reveal significant differences in perceived risks among generations and the impact of these risks on online shopping attitudes and intentions. These results provide important insights for developing marketing strategies and understanding consumer behavior.