Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türk Yoğun Bakım Derneği 23.Ulusal Yoğun Bakım Kongresi, Antalya, Türkiye, 2 - 05 Nisan 2026, (Özet Bildiri)
Amaç: Yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) sedatif ve analjezik ilaçlar sıklıkla kullanılmakta olup, sedasyon derinliği, polifarmasi ve klinik sonuçlar arasındaki ilişki klinik açıdan önemlidir. Bu çalışmada, YBÜ’deki sedasyon uygulamalarının , ilaç–ilaç etkileşimlerinin ve ilgili klinik sonuçların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif gözlemsel çalışma; Mart–Ağustos 2025 tarihleri arasında İstanbul’daki üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinin dahili YBÜ’sünde yürütülmüştür. En az 24 saat süreyle sürekli sedatif-analjezik infüzyonu alan ≥18 yaş hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Sedasyon uygulamaları; sedasyon derinliği (Richmond Ajitasyon-Sedasyon Skalası, RASS), bilinç düzeyi (FOUR ve GKS), ağrı skorları (BPS ve VAS), sedatif-analjezik ilaç türleri, dozları ve kombinasyonları ile birlikte değerlendirilmiştir. Potansiyel ilaç–ilaç etkileşimleri LexiDrug® veritabanına göre analiz edilmiştir. YBÜ yatış süresi ile mekanik ventilasyon, sürekli renal replasman tedavisi ve sedatif infüzyon süreleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 45 hasta dahil edilmiştir (ortalama yaş 60,3 ± 17,4; %51,1 erkek). Hastaların %75,6’sı mekanik ventilasyon desteği almış ve sedasyonun en sık başlatılma nedeni mekanik ventilasyon (%68,9) olarak kaydedilmiştir. Hastalık şiddeti yüksek bulunmuştur (APACHE II: 24,4 ± 7,1; SOFA: 8,9 ± 3,7). En sık kullanılan ilaçlar deksmedetomidin ve remifentanil olup; hastaların %35,6’sında iki ilaçlı, %4,4’ünde üç ilaçlı sedatif kombinasyonlar uygulanmıştır. Ortalama RASS skoru –2,17 ± 1,20 olup orta düzey sedasyon eğilimi izlenmiştir. Hasta başına potansiyel ilaç–ilaç etkileşimi sayısı medyan 2 (IQR: 0–4) olarak hesaplanmıştır. Antipsikotik kullanan hastalarda etkileşim sayısı daha yüksek olup yoğun bakım yatış süresi anlamlı olarak uzun bulunmuştur. YBÜ yatış süresi; mekanik ventilasyon (ρ=0,889), CRRT (ρ=0,742), deksmedetomidin (ρ=0,647) ve remifentanil infüzyon süreleri (ρ=0,550) ile güçlü pozitif korelasyon göstermiştir (p<0,001).
Sonuç: YBÜ’de sedatif ilaç seçimi büyük ölçüde kılavuzlarla uyumlu olmakla birlikte, orta düzey ve uzamış sedasyon ile polifarmasi eğilimi dikkat çekmektedir. Özellikle antipsikotik kullanımı, artmış ilaç etkileşimi ve uzamış yoğun bakım yatışı ile ilişkilidir. Yapılandırılmış sedasyon değerlendirmesi, bireyselleştirilmiş doz titrasyonu ve klinik eczacı katkısı, sedasyon kalitesinin ve klinik sonuçların iyileştirilmesinde önemli rol oynayabilir.