Öğretmenlerin Mesleklerine Yönelik Tutumları ile Mesleki Öğrenme Düzeyleri Arasındaki İlişkide Özyeterlik İnancının Aracı Rolü


Creative Commons License

EROL I., TEKİN Ö. E., çayak s., AYDIN M.

Yaşadıkça Eğitim Dergisi, cilt.40, sa.2, ss.341-357, 2026 (TRDizin) identifier identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 40 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.33308/26674874.20264021039
  • Dergi Adı: Yaşadıkça Eğitim Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), EBSCO Education Source, Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM), Education Source Ultimate (EBSCO)
  • Sayfa Sayıları: ss.341-357
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin mesleklerine yönelik tutumları ile mesleki öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkide özyeterlik inancının aracı rolünü incelemektir. İlişkisel tarama modeli kullanılarak tasarlanan bu araştırma, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 660 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, t testi, one-way Anova analizleri ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda mesleki tutum, mesleki öğrenme ve özyeterlik inancı arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Aracı değişken etkisini incelemek için yapılan yol analizleri, öğretmenlerin mesleklerine yönelik tutumları ile mesleki öğrenme düzeyleri arasındaki ilişkide özyeterlik inancının kısmi aracılık rolüne sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar öğretmenlerde özyeterliğin bireysel inançların ötesine geçerek, öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını ve mesleki öğrenme süreçlerini şekillendiren önemli bir mekanizma olduğunu göstermektedir. Araştırmada yöneticilere yönelik olarak, öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin ve öğretim performanslarının, yalnızca dış değerlendirme yoluyla değil, aynı zamanda özyeterlik duygularının güçlendirilmesi ile daha etkili bir şekilde geliştirilebileceği çıkarımında bulunulmuştur. Öğretmenlerde mesleki gelişim programlarının öz yeterlik algılarını güçlendirecek şekilde uygulamaya dönük içeriklere yer verilerek yeniden yapılandırılması önerilmiştir.
The aim of this study is to investigate the mediating role of self-efficacy beliefs in the relationship between teachers’ attitudes towards their profession and their professional learning levels. This research, designed using a relational survey model, was conducted on 660 teachers selected using a simple random sampling method. Descriptive statistics, Pearson product-moment correlation coefficient, t-test, one-way ANOVA and structural equation modeling were employed in the statistical analysis of the data. As a result of the correlation analysis performed, it was found that there was a positive and significant correlation between professional attitude, professional learning and self-efficacy beliefs. The path analysis conducted to analyze the effect of mediating variable exhibited that self-efficacy beliefs played a partial mediating role in the relationship between teachers’ attitudes towards their profession and their professional learning levels. The findings indicate that teachers’ self-efficacy goes beyond individual beliefs and serves as a key mechanism that shapes their attitudes toward the teaching profession and their professional learning processes. The study concluded that, with regard to school administrators, teachers’ professional development and instructional performance can be enhanced more effectively not only through external evaluation but also by strengthening their sense of self-efficacy. It has been recommended that professional development programs for teachers be restructured to include practical content designed to strengthen their perceptions of self-efficacy.