Akademik Veri Yönetim Sistemi
SAYISAL YÖNTEMLER İLE MUTLULUK KAVRAMINA BAKIŞ, Naciye Tuba Yılmaz,Selay Giray Yakut, Editör, Holistence Publications, Çanakkale, ss.23-42, 2025
Bireylerin mutluluk ve yaşam memnuniyeti düzeyi, ülkelerin sosyo- ekonomik kalkınma göstergeleriyle yakından ilişkilidir . Özellikle geçmişten günümüze gelişen toplumsal anlayış düzeyi ile kadınların eğitim düzeylerinin artması, çalışma hayatına eşit katılımının desteklenmesi ve gelir eşitliği konularının gündeme gelmesi ile kadınların sosyo-ekonomik durumlarındaki iyileşme toplumlardaki mutluluk ve refah düzeyinin de gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın motivasyonu, sosyo-ekonomik durumları iyileşen kadınların yıllar içerisinde mutluluk düzeylerinin de artacağı beklentisinin OECD ülkeleri arasındaki sıralamalara nasıl etkisinin olduğunun incelenmesidir .
Bu bağlamda çalışmanın konusunu oluşturan 36 OECD ülkesi için 2020 ve 2023 yılları arasındaki veriler derlenmiştir. Kriterler belirlenirken mutluluk üzerine etkisi literatürde kabul görmüş değişkenler kullanılmıştır . Sosyo- ekonomik göstergeleri temsilen ülkelerin kadın istihdam oranları, gelir göstergesi olarak cinsiyet gelir farkı, insan sermayesi göstergesi olarak kadınların yükseköğretim tamamlama oranı, sosyal boyutu olarak kadınların yaşam beklentisi ve toplumsal cinsiyet gelişmişlik endeksi değişkenleri kriter olarak ele alınmıştır .
Kriterler, öznel ağırlıklandırma yöntemlerinden biri olan MEREC yöntemi ile ağırlıklandırılmış ve sonrasında alternatiflerin yani ülkelerin sıralaması çok kriterli karar alma yöntemlerinden MARCOS ve CODAS yöntemleri kullanılarak yöntem sonuçları karşılaştırılmıştır. Ülkelerin sıralamaları oluşturulduktan sonra elde edilen sonuçlar Dünya Mutluluk Raporundaki (World Happiness Report) kadınların ortalama yaşam memnuniyeti sonuçları karşılaştırılarak sonuçlar tartışılmıştır . V eriler OECD ülkelerinin verilerinin yer aldığı resmi veri bankalarından elde edilmiştir.
Sonuç olarak, çok kriterli karar alma yöntemleri kullanılarak kadınların mutluluk kavramı üzerinde etkili olan hayata katılım göstergeleri açısından bütüncül bir değerlendirmesi yıllar bazında yapılarak ülkelerin mutluluk düzeyleri üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Birden fazla yöntem kullanılması ve yıl bazında analizlerin gerçekleştirilmesi çalışmanın güçlü yönü olarak dikkat çekmektedir. Sonuçlar, toplumsal cinsiyetle ilgili yapısal göstergeler ile kadınların öznel refahının derinden birbirine bağlı olduğunu teyit etmektedir. Bulgular, sistemik düzeyde toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemenin, kadınların daha yüksek mutluluk seviyelerini desteklediğini ve bu nedenle kadın istihdamını, ücret eşitliğini ve eğitime erişimi hedefleyen toplumsal cinsiyete duyarlı politikaların acil bir gereklilik olduğunu vurgulamaktadır. Çalışmanın toplumsal cinsiyet eşitliğinin mutluluk üzerindeki etkisini göstermedeki bütüncül yaklaşımı, politika yapıcılar için yol gösterici nitelik taşımaktadır.
Individuals' levels of happiness and life satisfaction are closely related to countries' socio-economic development indicators. In particular, the level of social understanding that has developed from the past to the present, the increase in women's education levels, the support for their equal participation in working life, and the emergence of issues such as income equality on the agenda have greatly contributed to the improvement of women's socio-economic conditions and the development of their happiness and well-being levels in society. -economic situation has greatly contributed to the development of happiness and well-being levels in societies. Therefore, the motivation behind this study is to examine how the expectation that women whose socio-economic status improves will also experience an increase in their happiness levels over the years affects the rankings among OECD countries.
In this context, data for the 36 OECD countries that form the subject of the study were compiled for the years 2020 and 2023. Variables recognized in the literature as having an impact on happiness were used when determining the criteria. Representing socio-economic indicators, the countries' female employment rates, gender income gap as an income indicator, women's higher education completion rate as a human capital indicator, women's life expectancy as a social dimension, and the gender development index variables were considered as criteria.
The criteria were weighted using the MEREC method, one of the subjective weighting methods, and then the rankings of the alternatives, i.e., the countries, were compared using the MARCOS and CODAS methods, which are multi-criteria decision-making methods. After ranking the countries, the results were compared with the average life satisfaction results for women in the World Happiness Report, and the results were discussed. The data was obtained from official data banks containing data from OECD countries.
As a result, using multi-criteria decision-making methods, a comprehensive assessment of the indicators of participation in life that affect women's concept of happiness was made on an annual basis, and the impact on the happiness levels of countries was analyzed. The use of multiple methods and the analysis on an annual basis are noteworthy strengths of the study. The results confirm that structural indicators related to gender are deeply intertwined with women's subjective well-being. The findings emphasize that supporting gender equality at the systemic level promotes higher levels of happiness among women and therefore underscores the urgent need for gender-sensitive policies targeting women's employment, wage equality, and access to education. The study's comprehensive approach to demonstrating the impact of gender equality on happiness provides guidance for policymakers.