Toksik Liderliğin Örgütsel Sinizm Üzerindeki Etkisi: Otomotiv Sektöründe Bir Araştırma


Börü M. D. , Çakarel Y. T. , Ufacık O. E. , Arslan G.

4th EMISSC InternationalEntrepreneurship and Social Sciences Congress, İstanbul, Türkiye, 29 - 30 Kasım 2019

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye

Özet

Toksik Liderliğin Örgütsel Sinizm Üzerindeki Etkisi: Otomotiv Sektöründe Bir Araştırma

 

 

 

ÖZET

 

Adeta bir şemsiye gibi (Schmidt,2008) içerisinde yıkıcı liderlik, otoriter liderlik, narsist liderlik, kaba-zorba liderlik gibi liderlik türlerinden bazı negatif özellikleri barındıran toksik liderlik (Özer ve diğ., 2017; Reyhanoğlu ve Akın, 2016), kısaca örgütte yöneticilerin çalışanlara karşı olumsuz tavırlar sergilemesi olarak ifade edilebilir. Schmidt (2008) toksik liderlerin çalışanların refahını göz ardı ettiğini, empatiden yoksun olduklarını, tehdit veya otorite ile iş yaptırdıklarını, kendilerine odaklanmış olduklarını ifade etmektedir. Bu yüzden toksik liderle çalışanların işten ayrılma, kuruma bağlanmama, tükenme gibi davranışlar gösterebilecekleri vurgulanmaktadır. Bu sonuçlardan biri de çalışanların sinizme yönelmeleri, sinik davranışlar göstermesidir. Sinizm; iş görenin yöneticiler, çalışma arkadaşları ya da çalıştığı kuruma karşı küçümseme, umutsuzluk, hayal kırıklığı ve hor görme gibi olumsuz duygular ve güvensizlik hissetmesidir (Andersson, 1996). Sinizm üzerine yapılan araştırmalar incelendiğinde, sinizmin; etkili olmayan liderlik ve yönetim davranışından da etkilendiği görülmektedir (Türköz ve diğ., 2013). Bu çalışmada da çalışanların toksik liderlik algılarının sinik davranışları üzerindeki etkisi inceleme konusu yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul’da bir otomotiv firmasından çalışan 160 kişi oluşturmaktadır. Anket yöntemi kullanılarak yapılan araştırmada Brandes, Dharwadkar ve Dean (1999) tarafından geliştirilen ve Kalağan (2009) tarafından Türkçeye çevrilerek uyarlaması yapılan 13 ifadeli “Örgütsel Sinizm Ölçeği” ile Schmidt (2008) tarafından geliştirilen ve Çelebi, Güner ve Yıldız (2015) tarafından Türkçeye çevirip uyarlanan 30 ifadelik Toksik Liderlik Ölçeğinden faydalanılmıştır. Ölçeklere doğrulayıcı faktör analizi uygulandıktan sonra araştırmanın modeli test etmek üzere regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlardan toksik liderlik algısının çalışanların sinik davranışları üzerinde açıklayıcı etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Faktör analizi sonucunda ortaya çıkan alt boyutlar açısından bakıldığında duygusal sinizm üzerinde toksik liderliğin değer bilmezlik boyutunun, davranışsal sinizm üzerinde toksik liderliğin değer bilmezlik ve olumsuz ruhsal durum boyutlarının, bilişsel sinizm üzerinde de olumsuz ruhsal durum boyutunun açıklayıcı katkısı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca demografik değişkenlerden sadece medeni durumun analizlerde anlamlı bir farklılık ortaya koyduğu görülmüştür. Toksik Liderlik algısıyla, bekârların evlilere göre daha çok sinik davranış gösterdikleri ortaya çıkmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: Sinizm, Örgütsel Sinizm, Toksik Liderlik

 

 

 

 

 

The Relationship Between Toxic Leadership And Organizational Cynicism: A Research In The Automotive Sector

 

ABSTRACT

Toxic leadership can be described as an “umbrella” (Schmidt,2008), which contains some negative features such as destructive leadership, authoritarian leadership, narcissistic leadership, vulgar-bullying leadership (Özer et al., 2017; Reyhanoğlu and Akın, 2016).  In short, it can be expressed as the negative attitude of the managers towards the employees in the organization. Schmidt (2008) states that toxic leaders ignore the welfare of employees, lack empathy, engage in threats or authority, and focus on themselves. Therefore, it is emphasized that employees with toxic leaders may behave like quitting, not being connected to the institution, and being exhausted. One of these results is that employees tend to cynicism and show cynical behaviors. Cynicism; It is that the employee feels negative feelings and insecurity such as scorn, despair, frustration and contempt for managers, colleagues or the institution where he/she works (Andersson, 1996). When the studies on cynicism are examined, cynicism; ineffective leadership and management behavior (Türköz et al., 2013). In this study, the effect of employees' perceptions of toxic leadership on their cynic behavior was investigated. The sample of the study consists of 160 people working in an automotive company in Istanbul. In the study which was conducted by using the questionnaire method, “Organizational Cynicism Scale” was used to create the survey. “Organizational Cynicism Scale” was developed by Brandes, Dharwadkar and Dean (1999) and translated into Turkish by Kalağan (2009) was used. In addition, the Toxic Leadership Scale, developed by Schmidt (2008) and translated into Turkish by Çelebi, Güner and Yıldız (2015), was also used. After the confirmatory factor analysis was applied to the scales, regression analysis was performed to test the research model. The results revealed that the perception of toxic leadership had an explanatory effect on the cynical behaviors of the employees. In terms of the sub-dimensions that emerged as a result of factor analysis, it was understood that the value of toxic leadership on emotional cynicism, the value of toxic leadership on behavioral cynicism and the negative mental state dimensions on cognitive cynicism were the explanatory contribution of cognitive cynicism. In addition, only marital status among demographic variables revealed a significant difference in the analyzes. With the perception of Toxic Leadership, it is revealed that singles behave more cynically than married people.

 

Key Words: Cynicism, Organizational Cynicism, Toxic Leadership