KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN KÖKLERİ: ÇOK BOYUTLU NEDENSEL ANALİZ


Sert M.

KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİToplumsal, Psikolojik, Ekonomik ve Dijital Perspektifleri, SARGIN NURTEN,DERMAN AYŞEGÜL, Editör, Neu Press, Konya, ss.171-217, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Neu Press
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Sayfa Sayıları: ss.171-217
  • Editörler: SARGIN NURTEN,DERMAN AYŞEGÜL, Editör
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu bölüm, kadına yönelik şiddetin (KYŞ) karmaşık ve çok boyutlu yapısını de- rinlemesine inceleyerek, bu sorunun temel nedenlerini ve tetikleyicilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Analizin başlangıç noktasını, KYŞ’nin en temel nedeni olarak kabul edilen toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve bu eşitsizliği yeniden üreten ataerkil toplumsal cinsiyet rolleri oluşturmaktadır. Bölümde, bu roller aracılığıyla kadına yönelik geleneksel değer yargılarının, sosyo-ekonomik ve kültürel konumunun ve aile yapısı içindeki güç dinamiklerinin nasıl etkilendiği incelenmiştir. Bu bağlamda, kültürel yorumların ve toplumsal söylemlerin, şiddeti meşrulaştırıcı veya hafifletici bir etki yaratarak ayrımcı uygulamaları etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu nedenle, toplumsal cinsiyet dinamiklerinin derinlemesine incelenmesi, KYŞ’nin anlaşılması ve önlenmesine yönelik stratejiler geliştirilmesi için elzem görülmektedir.

Eşitsizliğin somut örnekleri olarak ortaya çıkan ekonomik bağımlılık ve eğitimde ki fırsat kısıtlılıklarının, kadının şiddete karşı savunmasızlığını nasıl artırdığı ve şiddet döngüsünden çıkışını nasıl engellediği detaylandırılmaktadır. Kadının güçlenmesinin engelleyici temel bariyerler olarak nitelikli eğitime erişimdeki zorluklar ile işgücüne katılım ve kariyer sürecinde yaşadığı mobbing ve özellikle ikincil işgücü olarak aile içindeki konumuna dikkat çekilmiştir. Bu yapısal sorunların yanı sıra, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hukuksal yansımaları ancak yasal düzenlemelerin varlığının tek başına yeterli olmadığı, asıl sorunun bu yasaların etkin bir şekilde uygulanması ve yaptırım mekanizmalarının güçlendirilmesinde yattığı vurgulanmaktadır.

Son olarak, tüm bu teorik ve yapısal analizleri somutlaştırmak ve ataerkil zihniyetin özel alanda nasıl bir tahakküm mekanizmasına dönüştüğünü göstermek amacıyla, bölüm sonunda “Ataerkinin Dört Duvar Arasındaki Tezahürü: Bir Evlilikte Çok Boyutlu Şiddet Dinamikleri” başlığı altında bir vaka analizi- ne yer verilmiştir. Bu vaka, soyut kavramlar olan psikolojik, ekonomik ve duygu- sal şiddetin bir kadının yaşamında nasıl içe geçtiğini canlı bir örnek üzerinden ortaya koyarak, bölümün ana argümanlarını desteklemektedir.

Bu bağlamda bölüm, KYŞ’nin kök nedenlerine inerek, bu sorunun ortadan kaldırılmasına yönelik bütüncül ve etkili stratejiler geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kadına yönelik şiddet, kadın kimliği, toplumsal cinsi- yet, toplumsal cinsiyet eşitsizliği

ABSTRACT

This chapter aims to analyze the root causes and triggers of violence against women (VAW) by delving deeper into its complex and multidimensional nature. The starting point of the analysis is gender inequality, which is considered to be the root cause of VAWG, and patriarchal gender roles that reproduce this inequ- ality. The chapter discusses in detail how these roles affect women’s socio-eco- nomic and cultural position, power dynamics within the family structure and traditional value judgments. It also examines how cultural interpretations and social discourses support discriminatory practices by legitimizing or mitigating violence. Therefore, an in-depth examination of gender dynamics is essential for understanding VAWG and developing strategies for its prevention.

It details how economic dependency and limited opportunities in education, which are concrete manifestations of inequality, increase women’s vulnerability to violence and prevent them from breaking out of the cycle of violence. Bar- riers to labor force participation and difficulties in accessing quality education are presented as the main barriers to women’s empowerment. In addition to these structural problems, it is emphasized that the legal repercussions of gen- der inequality, but the existence of legal regulations alone is not enough, the real problem lies in the effective implementation of these laws and the strengthening of sanction mechanisms.

Finally, in order to concretize all these theoretical and structural analyses and to show how the patriarchal mentality transforms into a mechanism of do- mination in the private sphere, a case study is included at the end of the chapter under the title “The Manifestation of Patriarchy Between Four Walls: Multi- dimensional Dynamics of Violence in a Marriage”, a case study is presented at the end of the chapter. This case supports the main arguments of the chapter by demonstrating through a vivid example how the abstract concepts of psycho- logical, economic and emotional violence are intertwined in a woman’s life.

In this context, the chapter aims to contribute to the development of holistic and effective strategies to eradicate this problem by addressing the root causes of VAW.

Keywords: Violence against women, women’s identity, gender, gender

inequality