Özel Amaçlı Şirketin (SPV) Sukuk Yapılandırmasındaki Fıkhi Tahlili
Diğer, ss.188-215, 2025
- Yayın Türü: Diğer Yayınlar / Diğer
- Basım Tarihi: 2025
- Sayfa Sayıları: ss.188-215
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Marmara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu makale, özel amaçlı şirketin (SPV) İslami finansman ve sukuk ihraçları bağlamındaki fıkhî boyutunu ve hukuki statüsünü ele almaktadır. Özel amaçlı şirket, modern finansal işlemler çerçevesinde belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurulan bağımsız bir tüzel kişilik olarak tanımlanmakta ve özellikle sukuk yapılandırmalarında temel bir kolaylaştırıcı rol üstlenmektedir. Bu şirket, varlıkların devri ve düzenli bir şekilde yönetilmesi suretiyle hem şer’î hem de finansal hedeflerin yerine getirilmesine katkıda bulunmakta; risk yönetimi, vergi yüklerinin azaltılması, yasal gerekliliklerin karşılanması ve sukuk sahiplerinin haklarının korunması gibi çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. Türkiye’de bu şirket, “Varlık Kiralama Şirketi” adıyla bilinmekte ve varlıkların devralınarak yönetilmesi yoluyla kira sertifikalarının ihracında kilit rol oynamaktadır. Ayrıca, iflas durumunda varlıkların alacaklılardan korunmasını sağlayarak yatırımcı güvenini artırmakta ve yüksek kredi derecelendirmesi elde edilmesine imkân tanımakta, böylece daha fazla sermaye girişine zemin hazırlamaktadır. Ancak sukuk sahipleri adına varlıkların yönetimi ve yatırımı konusunda bu şirketin önemli rolüne rağmen, İslami finansal işlemler çerçevesinde bu rolün şer’î açıdan uygunluğu, varlıkların gerçekten sukuk sahiplerine devredilip devredilmediği, şirketin ihraççıdan bağımsız bir yapıya sahip olup olmadığı gibi hususlar bazı şer’î soruları gündeme getirmektedir. Bu bağlamda makale, özel amaçlı şirketin mahiyetini, kuruluş gerekçelerini, ilgili tarafları ve sukuk yapılandırmasındaki işlevini açıkladıktan sonra, söz konusu yapının İslam hukuku açısından fıkhî tahlilini ve şer’î hükümlerini değerlendirmekte; çalışmanın sonunda ise elde edilen sonuçlar ve önerilere yer vermektedir . Anahtar Kelimeler: Özel Amaçlı Şirket (SPV), Varlık Kiralama Şirketi, Sukuk, İslami Finansman, Fıkhî Tahlil. Atıf Bilgisi Hossam. Mohammad Nasım. Boynukalın, Mehmet. Özel Amaçlı Şirketin (SPV) Sukuk Yapılandırmasındaki Fıkhi Tahlili”. Kocaeli İlahiyat Dergisi 9/1 (Haziran 2025), 188-215.