GELENEKSEL TEKSTILLERDE KÜLTÜREL ETKILEŞIMLER: MARMARA BÖLGESI’NDE BALKAN, KAFKAS VE ANADOLU GÖÇLERININ İZLERI/ CULTURAL INTERACTIONS IN TRADITIONAL TEXTILES: TRACES OF BALKAN, CAUCASIAN, AND ANATOLIAN MIGRATIONS IN THE MARMARA REGION
INTERNATIONAL MARMARA SOCIAL SCIENCES CONGRESS IMASCON 2025 SPRING 16 MAY 2025– 17 MAY 2025, Kocaeli, Türkiye, 16 - 18 Mayıs 2025, ss.122-123, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Kocaeli
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.122-123
- Marmara Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Özet
Anadolu
toprakları, yüzyıllar boyunca farklı dönemlerde gerçekleşen göç hareketleriyle
şekillenmiş; göç yoluyla gelen her sosyo-kültürel yapı, beraberinde taşıdığı
tarihsel birikim, kimlik unsurları ve kültürel öğelerle bu kadim coğrafyanın
kültürel dokusunu zenginleştirmiştir. Günümüzde Marmara Bölgesi olarak
adlandırılan ve İstanbul, Bursa, Edirne, Sakarya, Kocaeli, Çanakkale gibi şehirleri
kapsayan bu coğrafya, tarihsel süreçte farklı isimlerle anılmış (Trakya,
Bitinya, Misiya vb.) ve Roma İmparatorluğu’ndan Osmanlı İmparatorluğu’na kadar
birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bölgenin ekonomik gücü, coğrafi
konumu ve başkentlik geçmişi (İstanbul, Bursa ve Edirne) nedeniyle hem Osmanlı
döneminde hem Cumhuriyet döneminde yoğun göç hareketleri
yüzyıllar boyunca bölgedeki kültürel çeşitliliği belirleyici bir unsur haline
getirmiştir.
Antik
dönemlerden Orta Çağ'a kadar uzanan göç hareketleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun
son dönemleri ve Cumhuriyet Döneminde, özellikle Balkanlar, Kafkaslar ve Orta
Asya’dan gelen kitlesel göçlerle birlikte Marmara Bölgesi’nde güçlü bir kültürlerarası
etkileşime yol açmıştır. Bu göç
hareketliliği, yalnızca bölgenin demografik yapısını, gelenek ve göreneklerinin
değişimiyle kalmamış; aynı zamanda kültürel aktarımın önemli bir alanı olan
geleneksel tekstil ürünlerini de dönüştürmüştür. Dokuma teknikleri, motif
anlayışları, kullanım biçimleri ve malzeme tercihleri göçle gelen kültürlerle
sentezlenerek zenginleşmiştir. Bu bağlamda geleneksel tekstil
ürünleri, kültürel hafıza ve kimlik aktarımı açısından önemli göstergeler
olarak, sürdürülebilirliğin en önemli vurgusu olarak kayıtlarda yerini almıştır.
Günümüzde
geleneksel kültürel aktarımın en önemli taşıyıcıları arasında Kent Müzeleri ve
çeyiz kültürü öne çıkmaktadır. Kent Müzeleri; bu ürünleri sergileyerek kültürel
kimliği koruyup toplumun geçmişiyle bağlarını güçlendirken, çeyiz kültürü de bu
tekstil ürünlerinin kuşaktan kuşağa aktarılmasında ve kültürel kimliğin gelecek
nesillere taşınmasında önemli bir rol oynamaktadır. Geleneksel
tekstil ürünleri, bu iki yapı aracılığıyla hem geçmişin izlerini bugüne
taşımakta hem de kültürel mirasın sürüdürülebilirliğini sağlamaktadır.