Genç Erkek Basketbolcularda Aktivasyon Sonrası Performans Artışı Protokolünün Patlayıcı Güç Bileşenlerine Akut Etkileri: Deneysel Çalışma


Toksöz E., Agopyan A.

Turkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, , cilt.17, sa.3, ss.270-278, 2025 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, genç erkek basketbolcularda ısınmada kullanılan Aktivasyon Sonrası Performans Artışı (ASPA) protokolünün, dikey sıçrama (DS) ve durarak uzun atlama (DUA) performanslarına olan akut etkilerinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, altyapı liginde oynayan 13 genç erkek basketbolcu (16,80±1,08 yıl) ile ön-test/son-test deneysel modelle yürütüldü. İlk gün, sporcuların antropometrik ölçümleri ve 3-tekrar maksimum (3-TM) ''back squat'' değerleri alındı. İkinci gün, 7 dk'lık dinamik ısınmanın ardından DS bileşenleri (yükseklik, hız, güç) 1 dk'lık arayla 2 kez ölçüldü. Ardından %85x3-TM paralel ''back squat'' uygulanıp 8 dk dinlenildi ve DS testleri tekrarlandı. Üçüncü gün, aynı protokol izlenerek DUA mesafesi kaydedildi. Tüm ölçümler, ''My Jump-2 app'' ve iPhone cihazlarıyla kaydedilerek değerlendirildi. Ön-test ve son-test farklılıkları Wilcoxon testi, etki büyüklüğü (EB) analizinde ise Rhea sınıflandırması kullanıldı. Bulgular: ASPA protokolünün ön ve son değerleri karılaştırıldığında, DS yüksekliği (p=0,34; EB=0,06), DS gücü (p=0,239; EB=0,04), DS hızı (p=0,261; EB=0,0), DS uçuş süresi (p=0,262; EB=0,05) ve DUA mesafesi (p=0,345; EB=0,04) bileşenlerinin her biri için istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlendi (p>0,05). Sonuç: Genç erkek basketbolcularda, ASPA protokolünün (%85x3-TM; 8 dk dinlenme) uygulanmasının ardından DS ve DUA performansında, kısa vadede anlamlı bir artış gözlenmedi. Ancak protokolün patlayıcı güç üzerinde olumsuz etkisinin olmaması nedeniyle farklı yüklenme şiddetleri ve dinlenme aralıklarının sporcu özelliklerine göre uyarlanarak gelecekteki çalışmalarda incelenmesi önerilir.