Zeki Velidi Togan’ın Fikri Gelişimi Türk Birliği Fikri ve Türk Yurdu’ndaki Yazılarına Göre Tarihçiliği


Creative Commons License

Çaycıoğlu S. O.

Türk Dünyası Araştırmaları, vol.128, no.252, pp.53-70, 2021 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 128 Issue: 252
  • Publication Date: 2021
  • Title of Journal : Türk Dünyası Araştırmaları
  • Page Numbers: pp.53-70

Abstract

Zeki Velidi Togan, 1890 yılında Başkurdistan’ın Küzen Köyü’nde dünyaya gelmiştir. Arapça ve Farsça’yı anne ve babasından öğrenen Zeki Velidi’nin eğitiminde aile çevresinin büyük bir rolü vardır. Gençlik yıllarında Tatar kökenli reformist İslam alimlerini okumuş, bazılarıyla tanışarak onlardan etkilenmiştir. Daha sonra Rus şarkiyatçılar muhitine girerek onlarla yakın temas halinde olmuş, Rus âlimlerin Türk tarihiyle ilgili çalışmalarını takip etmiştir. Togan, Türk tarihi üzerine yaptığı çalışmalarına umumî bir açıdan yaklaşmıştır. Türkistan tarihi konusunda dünya çapında bir otorite konumuna yükselmiştir. Türkiye’de modern manada ilk Türkistan tarihi araştırmalarını ve aynı zamanda ilk tarih metodolojisi çalışmalarını yapmıştır. Türk Yurdu’nda kaleme aldığı yazıları onun aslında neredeyse bütün ilmi hayatı boyunca eserlerinde ileri sürdüğü fikirlerin bir hulâsâsını yansıtmaktadır. Bu sebeple çalışmamızda onun Türk Yurdu’nda yazdığı yazıları inceleyerek tarihçiliği hakkında çıkarımda bulunmayı amaçladık. İlk önce fikirlerine tesir eden yetiştiği muhiti inceledik, peşinden Türklük fikri ve Türk Yurdu’ndaki yazılarından hareketle tarihçilik anlayışını ve umumî Türk tarihine bakışını değerlendirdik. Anahtar kelimeler: Zeki Velidi Togan, Türkistan, Tarihçilik, Türk Birliği.