2. INTERNATIONAL ULUDAĞ SCIENTIFIC RESEARCHES CONGRESS 04-05 NOVEMBER 2023 hangi dizinde, Bursa, Türkiye, 4 - 05 Kasım 2023, cilt.1, ss.513-514, (Özet Bildiri)
ERIKSON’UN PSİKOSOSYAL GELİŞİM KURAMI BAĞLAMINDA KİŞİLERARASI İLETİŞİM: İÇTENLİKLİ İLGİ VE REDDEDİCİLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Öğr. Gör. Arzu BAYTAR Marmara University, Institute of Social Sciences, PhD Student, Göztepe Campus ORCID: 0000-0001-6019-5856 Emel POYRAZ, PhD. I. Marmara University, Department of Interpersonal Communication Faculty Member, Göztepe Campus ORCID: 0000-0002-1420-7673 ÖZET: Aşkın ideallerin gerçekleştirilmesi için psikososyal açıdan en elverişli dönem yetişkinlik dönemidir. Kendisinden sonraki nesillere rehberlik etmek, sanatla meşgul olmak, insanlığın faydasına yönelik eserler bırakmak sağlıklı psikososyal gelişime sahip yetişkinlerin hedeflerini özetler. Yetişkinlikte ortaya çıkan psikososyal kriz, üretkenlik ve durağanlık arasında içsel bir potansiyel keşfidir. Bireyin “içtenlikli ilgi” veya “reddedicilik” yönünde eğiliminin kişilerarası iletişim durumuyla ilişkisi kişilik yöneliminde belirleyicidir. Kişilerarası iletişim sürecinde, tarafların yetiştikleri aile, arkadaş ve okul çevresi ve toplumsal kültür, ritüeller (dil, geleneksel töreler gibi) aracılığı ile devrededir. Bu çalışmada Erik H. Erikson’ın (1963) yaşamboyu gelişim kuramında üretkenlik örneği olarak incelenen ve büyük toplumsal hareketlere liderlik eden karakterlerin (Gandhi ve Martin Luther King) psikososyal tarihleri “söylem analizi” ile incelenmiş, kullandıkları söylem ve ritüellerin etkileri kişilerarası iletişim bağlamında incelenmiştir. Buna ek olarak üretken yetişkin kategorisinde 20 akademisyenle yapılan derinlemesine görüşme ile üretkenlik ve durağanlık yöneliminin kişilerarası iletişimle ilişkisi irdelenmiştir. Katılımcıların umut, yetkinlik, bağlılık kazanımları üzerine yapılanan üretkenlik hâline (ilgi/tercih, tasarım ve yardımlaşmak gibi) hangi rol, söylem veya imgelerin (masal, efsane ve tarihsel anlatılarda geçen kahramanlar) aracılık ettiği, ne tür bir kişilerarası iletişimin etkili olduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Öğretmen, ebeveyn, usta gibi yetişkin rehberliğinin sağladığı kuşaklararası bağ psikososyal gelişim ve kişilerarası iletişim bağlamında ele alınmıştır. Yetişkinlik Evresi (7. evre) psikososyal görevi olarak “içtenlikli ilgi/reddedicilik” yöneliminin kişilerarası iletişim deneyimleri ile ilişkisi söylem analizi ile Maxqda programı üzerinden modellenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kişilerarası İletişim, Psikososyal Gelişim, Üretkenlik, İlgi, Söylem.