Türkiye’de Lisansüstü Eğitime Genel Bir Bakış


Baysal Z. N., Okur S.

Eğitim Bilimlerinde Yeni Kavramlar ve İleri Çalışmalar, Doç. Dr. Yavuz DEĞİRMENCİ, Editör, All Sciences Academy, Konya, ss.42-53, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: All Sciences Academy
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Sayfa Sayıları: ss.42-53
  • Editörler: Doç. Dr. Yavuz DEĞİRMENCİ, Editör
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada lisansüstü eğitime genel bir bakış sunulmaktadır. Öncelikle lisansüstü eğitimin tanımına yer verilmekte sonra tarihçesine kısaca değinilmektedir. Ardından yüksek lisans ve doktora eğitimi arasındaki farklar ile lisansüstü eğitime başlama nedenleri, lisansüstü eğitimde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmaktadır. Günümüzde üst düzey düşünme becerilerine sahip bireylerin yetişmesinde lisansüstü eğitim önemlidir. Lisansüstü eğitim, lisans diploması olan bireylerin eğitim aldıkları disiplinde uzmanlaşmasını ve yetkinleşmesini sağlayan, yüksek lisans ve doktora düzeyinden oluşan bir eğitim kademesidir. Lisansüstü eğitimin uygulanmasında geçmişten günümüze farklılıklar olmuştur ve bireysel ve toplumsal açıdan birçok faydası bulunmaktadır. Lisansüstü eğitim yapma amaçları arasında “kişisel gelişim, mesleki gelişim, uzmanlaşma, maaş iyileşmesi, yeni çevre edinme, yönetici olma, üniversitede çalışma, sosyal statü, uzman öğretmenlik” gibi konular bulunmaktadır. Lisansüstü eğitimin faydaları kadar bazı sınırlılıkları da vardır. Bunlar; “ekonomik sorunlar, yönetimsel sorunlar, zaman yetiştirememe, ulaşımda zorluk yaşama, derslerde gerekli destek alamama” gibi sorunlardan oluşmaktadır. Birçok araştırmacı tarafından yaşanan bu sorunlara yönelik çözüm önerileri de sunulmuştur. Bu öneriler; “tez danışmanıyla iletişimde olunması, izin konusunda gerekli düzenlemelerin yapılması, öğrencilerin ilgi alanlarının, istek ve ihtiyaçlarının dikkate alınması, ek ders ücretlerinin düzenlenmesi ve Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ile Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) lisansüstü eğitim sürecinin sağlıklı işlemesi için iş birliği yapması” gibi durumlardır. Bu sorunları çözebilmek amacıyla stratejik ve destekleyici yaklaşımlar ile düzenlemeler yapılmalıdır.