Akademik Veri Yönetim Sistemi
8. Uluslararası 19. Ulusal Hemşirelik Kongresi , Ankara, Türkiye, 25 - 28 Eylül 2024, ss.407, (Özet Bildiri)
ÖZET
Giriş ve Amaç
Hasta güvenliği kavramının içerisinde güvenli ilaç uygulamaları önemli bir yere sahiptir. Literatürde birçok araştırmada ilaç hatalarını önlemeye ve azaltmaya yönelik hemşirelere eğitim verilmesi önerilmektedir. Ancak çalışmalar incelendiğinde hemşirelerin ilaç uygulama bilgi ve becerilerini geliştirmek için anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden yürütülen bir eğitimin kullanıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmada hemşirelerin güvenli parenteral ilaç uygulamalarına ilişkin öz-yeterlikleri ve ilaç hatası eğilimleri üzerine WhatsApp destekli eğitimin etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem
Araştırma ön test-son test tek gruplu yarı deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini İstanbul’da Anadolu yakasındaki bir hastaneden (n=486) ve Avrupa yakasındaki bir hastaneden (n=756) olmak üzere 1242 hemşire oluşturmaktadır. Örneklem sayısı G-Power kullanılarak hesaplanmıştır ve tabakalı örnekleme yöntemi ile Anadolu yakasındaki hastaneden 35 hemşire, Avrupa yakasındaki hastaneden 65 hemşire belirlenmiştir. Katılımcılardan Tanıtıcı Bilgi Formu, Güvenli Parenteral İlaç Uygulama Öz-Yeterlik Ölçeği, Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği “İlaç ve Transfüzyon Uygulamaları” alt boyutu kullanılarak veriler toplanmıştır. Katılımcılara WhatsApp grubu oluşturulup ön test uygulanmıştır. Ön testte 89 katılımcıya ulaşılmıştır. Ön test verilerinin toplanmasından sonra 4 hafta boyunca ilaç uygulamada doğru ve kontrol ilkeleri, ilaç reaksiyonları, doz hesaplamaları, ilaç uygulama yolları, parenteral ilaç uygulama prosedürleri gibi parenteral ilaç uygulamaları konulu animasyon ve videolardan oluşan eğitim metaryalleri paylaşılmıştır. Ayrıca tedavi saatlerinden yarım saat önce hatırlatma mesajları paylaşılmıştır. Eğitimden 2 hafta sonra aynı ölçekler ile son-test uygulanmıştır. Son-testte 54 katılımcıya ulaşılmıştır.
Bulgular
Son test Güvenli Parenteral İlaç Uygulama Öz-Yeterlik Ölçeği puan ortalamasının ön test puan ortalamasına göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,010).Eğitim öncesi ve eğitim sonrası uygulanan Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeğinin anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir(p=0,110).Eğitim öncesi güvenli parenteral ilaç uygulamaya ilişkin öz-yeterlik ölçeği ile ilaç hatasına eğilim ölçeği arasında pozitif yönlü zayıf derece anlamlı bir ilişki varken (r=0,217, p=0,041) eğitim sonrası bu ilişki orta düzey olarak belirlenmiştir. (r=0,548, p<0,001)
Sonuç
WhatsApp destekli eğitimin etkin ve yararlı, hastanelerde uygulanabilir bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: ilaç hatası whatsApp destekli eğitim öz-yeterlik güvenli ilaç uygulama
Introduction and Aim
Safe medication administration is a crucial component of patient safety. Numerous studies recommend
providing nurses with training to reduce medication errors. However, no studies were found using
instant messaging applications for this purpose. This study aims to evaluate the impact of WhatsApp-
supported education on nurses' self-efficacy in safe parenteral drug administration and their tendency
for medication errors.
Method
This quasi-experimental study used a pre-test, post-test, single-group design. The study involved 1,242
nurses from two hospitals in Istanbul: 486 from a hospital on the Anatolian side and 756 from the
European side. Using G-Power for sample size calculation, 35 nurses from the Anatolian side and 65
from the European side were selected via stratified sampling. Data were gathered using the Demographic
Information Form, the Self-Efficacy Scale for Safe Parenteral Drug Administration, and the "Medication
and Transfusion Practices" subscale of the Tendency to Medical Error Scale. A WhatsApp group was
created for the participants, and 89 nurses completed the pre-test. Over four weeks, educational
materials, including videos and animations on parenteral drug administration (covering topics like
dosage calculations and administration routes), were shared. Reminder messages were also sent before
medication times. Two weeks after the training, the same scales were administered, with 54 nurses
completing the post-test.
Results
The post-test mean score on the Self-Efficacy Scale for Safe Parenteral Drug Administration was
significantly higher than the pre-test score (p=0.010). However, there was no significant change in the
Tendency to Medical Error Scale (p=0.110). A weak positive correlation between self-efficacy and
medication error tendency before training (r=0.217, p=0.041) became moderate after training (r=0.548,
p<0.001).
Conclusion
nurses' self-efficacy.
WhatsApp-supported education is an effective method that can be implemented in hospitals to improve
Key Terms: medication error WhatsApp-supported education self-efficacy safe medication
administration