Kardiyoloji Servisinde Yatan Hastalarda İlaçla İlişkili Sorunların Değerlendirilmesi: Retrospektif Tanımlayıcı Çalışma

Sargın M. Ş., Aksoy M., Sayar N., Sancar M.

11. Ulusak Hastane ve Kurum Eczacıları Kongresi, Girne, Kıbrıs (Kktc), 1 - 04 Nisan 2026, ss.91-92, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: Girne
Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)
Sayfa Sayıları: ss.91-92
Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş: Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre kardiyovasküler hastalıklar, 2017 yılında17,8 milyondan fazla ölüme neden olmuş ve dünya gene- linde en yaygın bulaşıcı olmayan hastalık grubu olarak tanımlanmıştır (1). Ayrıca, kardiyovasküler hastalığı olan hastalar sıklıkla çoklu ilaç tedavisi almakta olup bu durum advers ilaç olayları ve ilaçla ilişkili sorunlar açısından önemli bir risk oluşturmaktadır (2).

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kardiyoloji servisinde yatan hastalarda sık görülen ilaçla ilişkili sorunların tanımlanması, bu sorunlarla ilişkili faktörle- rin ve klinik eczacılık önerilerinin değerlendirilmesidir.

Yöntem: Araştırma, tek merkezli, retrospektif bir çalışmadır. 08.09.2025- 22.11.2025 tarihleri aralığında, Türkiye’de üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinin kardiyoloji servisinde yatışı yapılan, klinik eczacı tarafından takibi yapılmış, en az 1 ilaçla ilişkili sorunu olan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve klinik verileri hasta dosyalarından elde edilmiştir. İlaçla ilişkili sorunlar, PCNE V9.1’e göre sınıflandırılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 66 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 64,0 ± 14,9 yıl olup, %54,5’i erkektir. Toplam 123 ilaçla ilişkili sorun sap- tanmıştır. PCNE sınıflamasına göre en sık kaydedilen sorun olası advers ilaç olayları (S2.1, %35,8) olup, bunu ilacın terapötik etkisinin optimal olmaması (S1.2, %26,0) ve tedavi edilmemiş endikasyonlar (S1.3, %22,0) izlemiştir. İlaçla ilişkili sorunların en sık nedenleri mevcut endikasyon için eksik ilaç tedavisi (N1.5, %18,7), yetersiz doz (N3.1, %17,9) ve ilaç-ilaç etkileşimleri (N1.3, %16,3) olmuştur. En sık karşılaşılan klinik eczacı önerisi doz ayarlaması (G3.2, %25,2) ve yeni ilaca başlama (G3.6, %19,5) olmuştur. Önerilerin %74,0’ı ilgili hekim tarafından kabul edilmiş (K1.1) ve ilaçla ilişkili sorunların %74,8’i tamamen çözülmüştür (Ç1.1). İlaçla ilişkili sorun sayısı ile komorbidite sayısı (ρ = 0,421), Charlson Komorbidite İndeksi (ρ = 0,337), yatışta kullanılan ilaç sayısı (ρ = 0,341) ve İlaç Rejimi Karmaşıklık İndeksi (Medication Regimen Complexity Index, MRCI) skoru (ρ = 0,347) arasında pozitif yönlü bir korelasyon saptanmıştır (p < 0,05).

Tartışma ve Sonuç: Kardiyoloji servisinde yatan hastalarda çeşitli ilaçla ilişkili sorunlar saptanmış olup, bu sorunların özellikle yüksek komorbidite yükü, polifarmasi ve karmaşık ilaç rejimleri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Klinik eczacı tarafından gerçekleştirilen önerilerin yüksek kabul ve uy- gulanma oranları, klinik eczacılığın kardiyoloji servislerinde ilaç güvenliğinin sağlanması ve hasta bakımının desteklenmesindeki klinik eczacılığın potansiyel rolünü göstermektedir.Kaynaklar:1. Kaptoge S, Pennells L, De Bacquer D, Cooney MT, Kavousi M, Stevens G, et al. World Health Orga- nization cardiovascular disease risk charts: revised models to estimate risk in 21 global regions. Lancet Glob Health [Internet]. 2019 Oct 1 [cited 2026 Jan 11];7(10):e1332–45. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31488387/2. Aljadhey H, Mahmoud MA, Mayet A, Alshaikh M, Ahmed Y, Murray MD, et al. Incidence of adverse drug events in an academic hospital: A prospective cohort study. International Journal for Qu- ality in Health Care. 2013;25(6):648–55.

Anahtar Kelimeler: Kardiyoloji, Klinik eczacılık, İlaç İlişkili Sorun