27 Haziran 1998 Adana Ceyhan Depremi


Creative Commons License

Selçukbiricik A., Kurt H.

e-Marmara Coğrafya Dergisi (elektronik), ss.95-121, 1998 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 1998
  • Dergi Adı: e-Marmara Coğrafya Dergisi (elektronik)
  • Sayfa Sayıları: ss.95-121

Özet

Ö Z E T

 

27 Haziran 1998’de Adana-Ceyhan Yöresi’nde saat 16.55 de 6.3 magnitüdünde vukua gelen depremde toplam 145 kişi hayatını kaybetmiş; binlerce kişi yaralanmış; bir kısım hayvan telef olmuş; 9 271 bina yıkılmış; 16 597 bina orta derecede, 38 591 bina ise az hasar görmüştür.

 

Önemli ölçüde can ve mal kaybına sebep olan bu doğal afet, fevkalâde düşündürücü olmuştur.

Depremlerin, heyelanların, sellerin sık sık vukua geldiği ülkemizde Adana Ceyhan Yöresinin ayrı ve önemli bir yeri vardır. Nitekim, eski temel masiflerin, kıta levhalarının (Arabistan Levhası, Afrika Levhası, Anadolu Levhası) sınır yerlerinde ve tektonik duyarlılık bakımından aktif bir zon içinde kalan Adana-Ceyhan Havzası ve yakın çevresi tarihi devirlerde de yıkıcı depremlere sahne olmuştur. 27 Haziran 1998 depremi ve bunun ortaya koyduğu sonuçlar, bundan sonra da maalesef yıkıcı depremlerin olacağını telkin etmektedir. Adana-Ceyhan Havzası ve yakın çevresinde periyodik de olsa böyle bir sürekliliği sağlayan önemli etkenler arasında;

- Adana-Ceyhan Havzasının sübsidans karakterli bir havza olması,

- Havza içinde güneybatı-kuzeydoğu yönünde doğrultu ve düşey atımlı görünür ve örtülü fayların bulunması,

- Havza çukurluğunu dolduran sedimentlerin büyük ölçüde klastik karakterde olması,

- Klastik sedimentler arasında, kum, silt, kil, kumlu kil, siltli kil, killi kum seviyelerinin hayli kalın olması,

- Hidrolojik yönden dünyada ender rastlanan apayrı özelliklere sahip olması,

- Havza'nın yüzey ve yeraltı suları bakımından zengin olması,

- Havza çukurluğunu dolduran sedimentlerin aşırı derecede suya doygunluğu,

- Gerek pasif halde iken, gerekse aktif hale geçen fay hatlarının yüzey ve yeraltı sularını drene etme çabası,

- Ceyhan Nehrinin deprem esnasında hareketlenen fay hattı boyunca kaybolup; yeraltına intikal etmesi,

- Güneybatı-kuzeydoğu doğrultusundaki Karataş-Misis (Göksu) Fayı'na intibak etmiş bulunan Ceyhan Nehrinin akış yönünde yatay ve düşey doğrultuda suların muazzam bir potansiyel ve hidrostatik basınç oluşturması,

- Genişçe bir alanda sıvılaşma ve dolayısıyla zeminde önemli hareketliliğin söz konusu olması, yer almaktadır.

Bu açıklamalara göre Adana-Ceyhan Depremi'nin Tektono-Hidrolik Kökenli olduğu ortaya çıkmaktadır.

Yukarıda ana hatlarıyla belirtilmiş olan deprem yöresinin kendi içinde gösterdiği özellikler çerçevesinde gerekli önlemlerin alınması, dolayısıyla havza ve bölge planlamasının bu esaslar çerçevesinde yapılması ve uygulamaya geçilmesi zarureti vardır.

 

 

S U M M A R Y :

 

At the earthquake in Adana-Ceyhan area, on June 27 1998, at 04.55 p.m. with a magnitude of 6.3, totally 145 people died, thousands of people injured, a number of animals were damagad, 9271 buildings were destroyed; 16597 buildings' were damaged in medium level, 38597 buildings were collapsed in a low level.

 

This natura! catastrophy which caused financial and mortal loss has been quite considerable.

 

The Adana-Ceyhan area has an important and distinct place in our country in which earthquakes, shakes, floods often occur. Ancient basic massives, in the borderparts of continental slab (Anatolian-Arabic-African slabs) and in the Adana-Ceyhan basin and neighbourhood which is tectonically active, has been the place where destructive earthquakes have happened through the historical periods.

 

The earthquake occured on June 27, 1998, and the consequences of it show that unfortunately there will be destructive earthquakes in the future. In the Adana-Ceyhan area and the neighbourhood, there are some important factors which provide the continuity-that is preiodic, and among these factors, there are; he Adana-Ceyhan area has an important and distinct place in our country in.

In the basin, there are horizantal and vertical visible andeovemd foultings, in the direction of south west-north east,

- The sediments which filled the pole of the basin are mostly in the character of clastic sediments,

- Among the clastic sediments, there are thick layers of sand, silt, clay, candy clay, silty clay, clayed sand,

- From hydrological aspect it has too many different properties vvhich are rarely ment in the world,

- The basin has rich surface and underground water,

- The sediments which filled the basin have a high water level,

- The faultings which are either passive or active try to drain both the surface and the underground water,

- Through the faulting line, during the earhquake, the river Ceyhan has been lost and moved to the underground,

- In the direction ofsouth vvest-north east,

- The River Ceyhan, vvhich has changed its direction according to the Karataş-Misis (Göksu) faulting in the south west-north east line, the water has formed an extraordinary potantial and hydro-static pressure both in the vertical and horizantal line in the direction of the river.

- Changin into liquit form, in a wide area and consequently an important movement on the ground,

According to these important aspects, it can be concluded that, the Adana-Ceyhan earthquake is a Tectono-Hydrolic type of earthquake.

Necessery precautions must be taken in the earthquake area mainly mentioned above in its particular properties and thus the basin and area planning must be done regarding to these facts and it is a necessity to make use of it at once.