Akademik Veri Yönetim Sistemi
10. International Congress on Nursing and Innovation, İstanbul, Türkiye, 29 - 30 Kasım 2025, ss.215, (Özet Bildiri)
Amaç: Bu araştırma, Basınç Yaralanması Riski Birincil veya İkincil Değerlendirme Aracı (BYRBİDA)’nın Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Metodolojik desende uygulanan araştırmanın evrenini İstanbul ilinde bir eğitim ve araştırma hastanesinde yatan hastalar oluşturmuştur. Comrey’nin örneklem ölçütleri doğrultusunda araştırmaya 244 hasta dahil edilmiştir. Dil geçerliği kapsamında ölçek bir İngilizce öğretmeni, iki Hemşirelik Esasları alanında doktor öğretim üyesi ve iki tıp doktoru tarafından İngilizceden Türkçeye çevrildikten sonra ortak bir Türkçe çeviri elde edilmiştir. Türkçe versiyon ana dili İngilizce olup her iki dile de hâkim bir kişi tarafından tekrar İngilizceye çevrilerek ölçek sahibinden çevirinin onayı alınmıştır. Türkçe versiyonu kapsam geçerliği açısından 12 uzman kişiye sunularak uzman görüşü alınmıştır. Görünüm geçerliği 10 hemşireyle test edilmiştir. Eş zaman geçerliği Braden ve Norton ölçekleriyle, yordayıcı geçerlik hastalardan yara izlem formu ile toplanan veriler ile değerlendirilmiştir. 1 ve 3. günlerde iki değerlendirme yapılarak test-tekrar test güvenirliği değerlendirilmiştir. Gözlemciler arası uyum kapsamında araştırmacı ve bir hemşire aynı anda birbirinden bağımsız olarak hem ilk hem de ikinci değerlendirmede tüm hastalardan ölçek ile veri toplamıştır. Bulgular: Araştırmacı verilerine göre Braden ölçeği ile BYRBİDA büyük ölçüde örtüşmüş ve güçlü ilişki phi=0,779 ile doğrulanmıştır. Gözlemci değerlendirmesinde de phi=0,727 ile güçlü bir ilişki bulunmuştur. Norton ölçeğinde araştırmacı için phi=0,773, gözlemci için phi=0,721 olup güçlü uyumu göstermektedir. Birinci değerlendirmede iki hemşire arasında %88,5 uyum (kappa=0,833), ikinci değerlendirmede %92,2 uyum (kappa=0,882) saptanmıştır. Araştırmacı test-tekrar test uyumu %97,4 (kappa=0,940), gözlemci test-tekrar test uyumu ise %94,3 (kappa=0,914) olarak bulunmuştur.
Sonuç: Basınç Yaralanması Riski Birincil veya İkincil Değerlendirme Aracı’nın Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.
Anahtar Kelimeler: Basınç yaralanması, Risk değerlendirme, Geçerlik, Güvenirlik
Objective: This study aimed to adapt the Primary or Secondary Evaluation Tool for Pressure Injury Risk (PURPOSE-T) into Turkish and evaluate its psychometric properties.
Methods: This methodological study was conducted with patients hospitalized in a training and research hospital in Istanbul, Türkiye. In line with Comrey’s sample size criteria, 244 patients were included in the study. For language validity, the scale was translated from English into Turkish by an English language teacher, two faculty members specialized in Fundamentals of Nursing, and two medical doctors, resulting in a consensus Turkish version. The Turkish version was then back-translated into English by a bilingual individual whose native language is English, and approval of the original scale developer was obtained. For content validity, the Turkish version was evaluated by 12 experts. Face validity was tested with 10 nurses. Concurrent validity was assessed using the Braden and Norton scales, while predictive validity was evaluated using data obtained from a wound follow-up form collected from patients. Reliability was assessed through test–retest measurements conducted on day 1 and day 3. For inter-rater reliability, the researcher and an independent nurse simultaneously and independently collected data from all patients during both assessments.
Results: According to researcher assessments, the PURPOSE-T scale showed substantial agreement with the Braden scale, confirmed by a strong association (phi = 0.779). Similar findings were obtained in observer assessments (phi = 0.727). For the Norton scale, phi values were 0.773 for the researcher and 0.721 for the observer, indicating strong agreement. Inter-rater agreement between the two nurses was 88.5% in the first assessment (kappa = 0.833) and 92.2% in the second assessment (kappa = 0.882). Test–retest reliability for the researcher was 97.4% (kappa = 0.940), while for the observer it was 94.3% (kappa = 0.914).
Conclusion: The Turkish version of the Primary or Secondary Evaluation Tool for Pressure Injury Risk is a valid and reliable measurement instrument.
Keywords: Pressure injury; risk assessment; validity; reliability