Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Kimya Okuryazarlık Seviyelerinin Belirlenmesi


Ağlarcı Özdemir O.

2. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi’, 19 - 22 Kasım 2020, ss.330-331

  • Sayfa Sayıları: ss.330-331

Özet

Kimya alanı, fen bilimlerinin merkezinde yer alan ve fizik, biyoloji, jeoloji gibi bilim dallarıyla doğrudan ilişkili bir bilim dalıdır. Kimya eğitimi ile kimya bilimine ait temel bilgi ve becerileri; gündelik yaşam, sağlık, sanayi ve çevre ile ilgili konuları açıklamakta kullanan kimya okuryazarı bireyler yetiştirmek ve böylece bilimsel okuryazarlığın sağlanmasına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmenliği 1. Sınıfta öğrenim gören öğrencilerin, kimya okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesidir. Araştırmada katılımcıların kimya okuryazarlığı seviyelerinin belirlenmesi amacıyla durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya toplam 71 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmanın veri toplama aracı olarak Shwartz, Ben-Zvi ve Hofstein (2006) tarafından geliştirilen genel kimya konuları ile ilişkili açık uçlu ve Likert tipi sorulardan oluşan bir ölçek kullanılmıştır. Bu ölçek, kimya okuryazarlığını; sözsel (nominal), fonksiyonel, kavramsal ve çok boyutlu seviyelerde belirlenmesi amacıyla tasarlanmıştır. Araştırmanın bulguları, fen bilgisi öğretmen adaylarının sözsel kimya okuryazarlığı seviyesinin yüksek olduğunu; çoğunluğun ölçekte yer alan kimya ile ilgili kavramlarla aşina olduğunu ortaya koymaktadır. Fonksiyonel seviyede ise, birçok öğretmen adaylarının cevabı bilimsel açıdan doğru ve yeterlidir. Kavramsal seviye ise, kimya bilgileri ile gündelik hayattaki olaylar arasındaki ilişkiye dair sorular yer almıştır. Bu seviyede yer alan bazı sorularda (örneğin asit yağmurları, yanan mum, demirin paslanması) öğretmen adaylarının yetersiz seviyede olduğu bulunmuştur. Çok boyutlu seviyede ise, kimyateknoloji-toplum ilişkisi içeren bir okuma parçasına dair soruları cevaplamışlardır. Bu seviyede yetersiz seviyede sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmanın bulguları ışığında, öğretmen adaylarının kimya ile ilgili bir kavramı bilme ve tanımlama seviyeleri yeterli olsa da gündelik yaşamla ilişki kurma açısından yetersiz oldukları görülmektedir. Bu doğrultuda fen eğitimi programları için çeşitli öneriler getirilmiştir. Kimya ile ilgili derslerin, teorik bilgilerle birlikte gündelik yaşamla ilişkisinin kurulacak şekilde verilmesi öneriler arasındadır. Ayrıca, derslerde, bilim-teknoloji ve toplumla ilgili kritik durumların yer aldığı senaryoların tartışılması ve kimya ile ilişkilendirilmesi de, kimya okuryazarlığına katkı sağlayacaktır.

Chemistry is directly related to branches of science such as physics, biology and geology. It is aimed to raise chemistry literate individuals who use them in explaining daily life, health, industry and environmental issues and thus to contribute to achieving scientific literacy. The aim of the study is to investigate freshmen pre-service science teachers’chemical literacy skills. The case study method was used to determine the chemical literacy levels . 71 pre-service science teachers participated in the study. As the data collection tool of the study, a questionnaire consisting of open-ended and Likert type questions related to general chemistry topics developed by Shwartz, Ben-Zvi and Hofstein (2006) was used. This questionnaire is designed to determine to nominal, functional, conceptual and multi-dimensional levels of chemical literacy. The findings of the study show that the nomimal chemistry literacy levels of pre-service science teacher are satisfactory as they reveal that the majority are familiar with chemistry-related concepts in the questionnaire. At the functional level, many of the participants’ answers are scientifically correct and sufficient. At the conceptual level, there were questions about the relationship between chemistry knowledge and events in daily life. It was found that pre-service teachers were insufficient with some of the questions at this level (for example acid rain, burning candles, rusting of iron). At the multidimensional level, they answered the questions about a reading text containing the relationship between chemistry-technology-society. Insufficient results have been obtained at this level. In the light of the findings of the study, although the levels of nominal and functional levels of chemical literacy are sufficient, it is seen that they are insufficient in terms of relating to daily life. Accordingly, some suggestions were made. Courses should be given in a way to establish a relationship with daily life together with theoretical information.