FFICIENCY ANALYSIS OF EDUCATION EXPENDITURES AND PISA PERFORMANCE

Kistik V.

10.International Aegean Congress on Social Sciences & Humanities, İzmir, Turkey, 5 - 07 October 2024, pp.59, (Summary Text)

Publication Type: Conference Paper / Summary Text
City: İzmir
Country: Turkey
Page Numbers: pp.59
Marmara University Affiliated: Yes

Abstract

Kamu harcamaları içerisinde eğitim harcamaları, şüphesiz Türkiye'nin hem ekonomik hem de bilimsel anlamda gelişimi için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, 2015-2022 yılları arasında eğitim harcamalarının etkinliği ile bu yıllar arasında Türkiye'nin PISA performansını karşılaştırarark; eğitim harcamalarının etkin kullanımının PISA performans puanları üzerinde bir etkisi olup olmadığını anlamaya çalışmaktır. TCMB'den alınan 2015-2022 verileri ile eğitim harcamalarının etkinliği, yıllara göre MOORA yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Kullanılan karar değişkenleri, cari oran, likidite oranı, nakit oran, finansal kaldıraç oranı, özkaynakların varlık toplamına oranı, kısa vadeli yabancı kaynakların kaynak toplamına oranı, stok devir hızı, alacak devir hızı, net çalışma sermayesi devir hızı, maddi duran varlık devir hızı, faaliyet kar marjı ve net kar marjı olarak belirlenmiştir. Analiz sonucunda 2021 yılı ilk sırada 2020 yılı ise ikinci sırada yer almıştır. Pandemi sürecinde eğitim harcamalarının en etkin şekildiği kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum fiziksel harcamaların büyük oranda azalması ile ilişkilendirilmiştir. PISA 2022 Türkiye performansına bakıldığında 2018-2022 yılları arasındaki başarı puanlarında, Matematik ve Okuma alanlarında bir düşüş olduğu gözlemlenmiştir. Bu da pandemi sürecinde eğitim harcamalarının etkin olmasının başarıyla değil, fiziksel harcamaların azalmasıyla ilişkili olabileceği anlamına gelmektedir. 2020-2021 yılları analizin dışında bırakıldığında, eğitim harcamalarının en etkin kullanıldığı yıl 2017, sonrasında 2016-2015-2022-2018-2019 yılları olduğu gözlemlenmiştir. PISA 2015 ve 2018 Türkiye raporlarına bakıldığında 2015-2018 yılları arasında okuma becerileri, fen ve matematik puanlarında ciddi bir artış gözlemlenirken, sıralamada son üç sırada yer alan 2022-2018-2019 yılları için PISA 2018 ve 2022 raporlarına bakıldığında, sadece fen becerisinde küçük bir artış, okuma ve matematik becerisinde ise azalma görülmektedir. Eğitim harcamalarının en etkin kullanıldığı yıllar ve bu yıllardaki PISA puanlarının artış eğiliminde olması, eğitim harcamalarının en iyi şekilde kullanılmasının, PISA performansı ve akademik başarı ile ilişkili olabileceğini göstermektedir.