TARİHİ BAĞLAMDA RUS TEKSTİLLERİ VE SANATÇI ANDREY MADEKİN


Erzurumlu Jorayev Ö. , Temir Gökçeli Ş. R.

Uluslararası Sanat ve Estetik Dergisi, sa.5, ss.56-82, 2020 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Uluslararası Sanat ve Estetik Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.56-82

Özet

Özet

Peru’da, MÖ. 2500’lü yıllara ait olduğu saptanan dekoratif özellikler taşıyan dokumalar bulunmuştur. Çin’de, 10. ve 13. yüzyıllar arasında tekniği iyi bilen dokuma ustalarının olduğu ve tapestry dokumalara benzer dekoratif ipekli dokumalar yapıldığı bilinmektedir.

Rusya’ya bu teknik Avrupa’dan sonra gelmiş, ilk uygulama merkezi olan St. Petersburg duvar halısı fabrikası İmparatorluk tarafından 18. yüzyılın başlarında kurmuştur. Fabrikada, 18. yüzyılın sonlarında klasik konuların işlendiği tapestryler dokunurken, 19. yüzyılın başlarında İmparatorluk geleneklerini yansıtan dokumalar yapılmıştır. Tapestry dokumaları haricinde Rus tekstil tarihine bakıldığında, “Tapestry Şallar” olarak adlandırılan şal dokumalar ve ülke kimliğini yansıtan tekstil baskıcılığı ile öne çıktığı görülmektedir. Ayrıca, suzeni ve diğer nakışlar ile halı ve ikat uygulamalar bulunmaktadır.

Günümüzde Rusya’da, kendi üslubunu oluşturmuş sanatçıların eserlerine bakıldığında, klasik teknikle uygulanarak güçlü resimsel anlatımlara sahip duvar halıları kadar sanatçıların teknik ve uygulamada kendilerine özgü yorumlarıyla elde ettikleri serbest anlatımlarla da karşılaşılmaktadır. Çağımızda bulunan hızlı üretim ve tüketim algısı göz önünde bulundurulduğunda, uygulamaları oldukça zaman isteyen ve dokuması zahmetli olan klasik tapestry tekniği ile dokuma yapan sanatçılara özel bir saygı duyulmaktadır. Rusya özelinde bu sanatçılara örnek olarak verilebilecek önemli birçok isim, eserleri ile ulusal ve uluslararası sanat etkinliklerinde özel davetler almaktadır.

Bu sanatçılardan Andrey (Andrew) Madekin geleneğin izlerini taşıyan klasik ya da Rus sanat unsurlarını da barındıran modern ve özgün eserleri ile uluslararası sanatçılar arasında, çok yönlü yaklaşımları ile yerini almıştır. Madekin, Tapestry dokumaları ile ismini duyurmuş, birçok müze, özel koleksiyon, çeşitli sergi ve etkinliklerde eserleri ile kendini ve Rusya’yı temsil etmiştir. Ressam, yazar ve tasarımcı kimlikleri olan sanatçının eğitimci yönü de bulunmaktadır. Kuşkusuz, farklı disiplinlerde üretken olması tapestry dokumalarındaki başarısını da etkilemiş, birçok ülkede tanınmasını sağlamıştır. Bu makalenin konusu olarak seçilmesinde, çok yönlü bir sanatçı olması ve klasik tapestry tekniğini kendi üslubunu yansıtacak biçimde güçlü bir ifade aracı olarak kullanması önemli rol oynamıştır.

Anahtar kelimeler: Andrey Madekin, Tapestry, Dokuma Resim, Duvar Askısı, Rus Tekstilleri.