Research Information System
Yeni Medya, no.19, pp.194-210, 2025 (TRDizin)
With the emergence of new media, individuals have positioned themselves as “prosumers” on social media platforms. This transformation has provided opportunities not only for producing and consuming content but also for enhancing new media literacy skills. In this context, the study aims to examine fan productivity practices—such as fan fictions and videos created as a result of parasocial interactions with admired figures—within the framework of new media literacy. Specifically, the research investigates the relationship between Instagram users’ parasocial interactions with influencers and their levels of new media literacy. A quantitative research method was adopted, and primary data were collected through a survey. The research population consisted of Instagram users residing in Turkey. To ensure representation, a stratified sampling method was employed, and a sample of 385 users aged 18–55 was selected. The study utilized the New Media Literacy Scale developed by Koç and Barut (2016) and the Parasocial Interaction Scale, originally developed by Perse, Rubin and Powell (1985), revised by Perse and Rubin (1987), and adapted into Turkish by Arda (2006). The data were analyzed using SPSS 20 software, and One Way ANOVA, correlation, and regression tests were applied. The findings revealed that the parasocial bonds established by fan communities in new media environments enhance new media literacy skills, and that parasocial interaction plays a supportive role in the development of new media literacy
Yeni medya ile birlikte bireyler sosyal medyada üretüketici olarak konumlanmıştır. Bu durum hem içerik üretme ve tüketme imkânı sağlamış hem de yeni medya okuryazarlık yeteneklerini geliştirmiştir. Bu bağlamda, üretüketicilerin hayranı oldukları kişilerle kurdukları para-sosyal etkileşim sonucunda sosyal medyada ürettikleri hayran kurguları ve videolar gibi hayran üretkenliklerinin yeni medya okuryazarlık düzeyleri bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan araştırmada, Instagram kullanıcılarının influencerlarla kurdukları para-sosyal etkileşim ile yeni medya okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda nicel araştırma yöntemine başvurulmuş ve birincil verilere ulaşmak amacıyla anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma evreni Türkiye’de yaşayan Instagram kullanıcılarından oluşmaktadır. Bu evreni temsil edebilmek için tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmış ve 18-55 yaş aralığında Instagram kullanan 385 kişi örneklem olarak seçilmiştir. Araştırma kapsamında, Koç ve Barut (2016)’un geliştirmiş olduğu Yeni Medya Okuryazarlık Ölçeği ile Arda (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan Para-Sosyal Etkileşim Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 20 programı aracılığıyla analiz edilmiş ve analiz sürecinde One Way ANOVA, korelasyon ve regresyon testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, yeni medyada yer alan hayran kitlenin geliştirdikleri para-sosyal bağlar yeni medya okuryazarlık yeteneklerini geliştirdiği ve para-sosyal etkileşimin yeni medya okuryazarlığını desteklediği tespit edilmiştir.