TYMM Programı ve Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerinin Uyumu: Sosyal Bilgiler Öğretmeni Profili

Çalışkan H.

VIII. International Teacher Education and Accreditation Congress , İstanbul, Türkiye, 16 - 17 Ekim 2026, ss.3-4, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.3-4
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Son yıllarda bilim, teknoloji, ekonomi ve toplumsal hayat gibi birçok alanda meydana gelen gelişmeler, toplumun bireyden beklentilerini de dönüştürmekte ve şekillendirmektedir. Bu doğrultuda ülkeler de gelecek nesli yetiştiren, değişimi etkileyen ve değişimden etkilenen eğitim kurumlarında uygulanan öğretim programlarında değişikliklere gitmektedir. Türkiye’de 2017 yılından bugüne iki defa öğretim programı değişikliğine gidilmiştir. Bunlardan biri 2018 programı diğeri de 2024 TYMM (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli) Öğretim Programlarıdır. Ancak bu programlar öncesinde 2017 yılında Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri yayımlanmış ve o günden sonra iki defa öğretim programı değişmesine rağmen herhangi bir güncellemeye tabi tutulmamıştır. Bu durum şu soruyu da beraberinde getirmektedir: “Öğrenciden beklenen yeterliklerin değişmesine bağlı olarak öğretim programları değişirken bu programları uygulayacak olan öğretmenlerden beklenen yeterlikleri ortaya koyan Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri’nde bir değişim ihtiyacı var mıdır?” Bu çalışma 2024 TYMM Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda yer alan içeriklerin, öğretmenlik mesleğine yüklediği rol ve sorumlulukların tespit edilerek öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri ile uyumu ve aralarındaki farkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi yöntemine göre tasarlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmanın veri kaynaklarını TYMM Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2017 yılında yayımlanan Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler iki aşamalı bir analiz sürecine tabi tutulmuştur. Öncelikle TYMM Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı içerik analizi ile analiz edilerek programda öğretmenden beklenen yeterlikler ortaya konulmuş, ardından tespit edilen yeterlikler anlamlı kategoriler altında gruplandırılarak yeterlik alanları oluşturulmuştur. Böylece TYMM Sosyal Bilgiler Öğretmen Yeterlikleri için 13 yeterlik alanı ve 76 yeterlik belirlenmiştir. Ortaya konulan bu yeterliklerin Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri ile uyumunu ve aralarındaki farkı ortaya koymak için Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri analiz çerçevesi kabul edilmiş, bu doğrultuda ortaya konulan TYMM Sosyal Bilgiler Öğretmen Yeterlikleri yönlendirilmiş içerik analizi ile analiz edilmiştir.