Radyasyon Biyolojisi ve Onkolojide Radyasyon Uygulamaları, Serra Kamer,Fatma Sert, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.62-68, 2025
İyonize edici radyasyon malign hastalıkların tedavisinde yüksek dozlarda kullanılmaktadır.
Bununla birlikte radyasyon özellikle sağlıklı popülasyonda maruziyet sonrası karsinogenez açısından
bir risk olarak tanımlanmaktadır. Radyasyona bağlı bir malignitenin ortaya çıkma olasılığı bir eşik
doz değeri olmaksızın maruziyet sonrası başlar. Radyasyon maruziyeti ile kanser oluşumu arasındaki
ilişki her zaman dozun tam bir lineer fonksiyonu şeklinde gerçekleşmez. Düşük doz ile karsinogenez
arasındaki ilişki ise halen bir çalışma konusudur. Günümüzde tıbbi nedenlerle iyonize edici radyasyon
maruziyeti nüfusun maruz kaldığı radyasyonun önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle her
tıbbi işlemin çok iyi gerekçelendirilmesi ve mümkün olan en az iyonize edici radyasyon uygulaması
prensibi akılda tutulmalıdır. Bu derlemede iyonize edici radyasyon karsinogenezinin temel bilgileri ve
mekanizmasına kısaca değinilecek, radyasyon maruziyeti ve kanser ilişkisi literatür ışığında özetlenecektir.
Ionizing radiation is administered at high doses in the treatment of malignant diseases.
However, it is also recognized as a carcinogenic risk, particularly in healthy populations following exposure.
The probability of radiation-induced malignancy begins after exposure and is not dependent on
a defined threshold dose. The relationship between radiation exposure and cancer development does not
always follow a strict linear dose-response pattern. The link between low-dose radiation and carcinogenesis
remains an area of ongoing investigation. Currently, medical use of ionizing radiation constitutes
a significant portion of the population’s overall exposure. Therefore, each medical exposure must be
well justified, and the principle of a dose of ionizing radiation as low as reasonably achievable should
always be considered. This review will briefly address the fundamental concepts and mechanisms of
ionizing radiation-induced carcinogenesis, and will summarize the relationship between radiation exposure
and cancer in light of the existing literature.