Radyasyon Karsinogenezine Güncel Bakış


Creative Commons License

Gül D., Atasoy B. M.

Radyasyon Biyolojisi ve Onkolojide Radyasyon Uygulamaları, Serra Kamer,Fatma Sert, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.62-68, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Türkiye Klinikleri Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.62-68
  • Editörler: Serra Kamer,Fatma Sert, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Marmara Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

 İyonize edici radyasyon malign hastalıkların tedavisinde yüksek dozlarda kullanılmaktadır.

Bununla birlikte radyasyon özellikle sağlıklı popülasyonda maruziyet sonrası karsinogenez açısından

bir risk olarak tanımlanmaktadır. Radyasyona bağlı bir malignitenin ortaya çıkma olasılığı bir eşik

doz değeri olmaksızın maruziyet sonrası başlar. Radyasyon maruziyeti ile kanser oluşumu arasındaki

ilişki her zaman dozun tam bir lineer fonksiyonu şeklinde gerçekleşmez. Düşük doz ile karsinogenez

arasındaki ilişki ise halen bir çalışma konusudur. Günümüzde tıbbi nedenlerle iyonize edici radyasyon

maruziyeti nüfusun maruz kaldığı radyasyonun önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle her

tıbbi işlemin çok iyi gerekçelendirilmesi ve mümkün olan en az iyonize edici radyasyon uygulaması

prensibi akılda tutulmalıdır. Bu derlemede iyonize edici radyasyon karsinogenezinin temel bilgileri ve

mekanizmasına kısaca değinilecek, radyasyon maruziyeti ve kanser ilişkisi literatür ışığında özetlenecektir.

Ionizing radiation is administered at high doses in the treatment of malignant diseases.

However, it is also recognized as a carcinogenic risk, particularly in healthy populations following exposure.

The probability of radiation-induced malignancy begins after exposure and is not dependent on

a defined threshold dose. The relationship between radiation exposure and cancer development does not

always follow a strict linear dose-response pattern. The link between low-dose radiation and carcinogenesis

remains an area of ongoing investigation. Currently, medical use of ionizing radiation constitutes

a significant portion of the population’s overall exposure. Therefore, each medical exposure must be

well justified, and the principle of a dose of ionizing radiation as low as reasonably achievable should

always be considered. This review will briefly address the fundamental concepts and mechanisms of

ionizing radiation-induced carcinogenesis, and will summarize the relationship between radiation exposure

and cancer in light of the existing literature.